The Corporation

Μετάφραση και ετυμολογία: corporation = εταιρία = (ουσιαστικό) ένωση ατόμων για δραστηριότητα εμπορικού, κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Τι είναι "corporation";

Είναι αστείο ότι χρόνια που διδάσκω, κανείς δεν με έχει ρωτήσει. Όσο αφορά το θέμα, η “corporation” είναι μια ομάδα συνεργατών που συνεργάζονται για την επίτευξη ενός στόχου: να εξασφαλίσουν μεγάλο, αυξανόμενο και σταθερό κέρδος για τους ιδιοκτήτες της επιχείρησης.

Joe Badaracco, καθηγητής επιχειρηματικής δεοντολογίας, Harvard.

“Corporation”: η γέννηση της.
Οι μεγαλοεταιρίες (corporations) γεννήθηκαν στην βιομηχανική επανάσταση. Άρχισε το 1712, όταν ένας Άγγλος, ο Thomas Newcomen εφηύρε μια αντλία ατμού για άντληση νερού από τα ορυχεία (εικόνα αριστερά-κάντε κλικ πάνω της για να δείτε τη λειτουργία της), ώστε να βγάζουν κάρβουνο και όχι να κουβαλούν νερό. Η παραγωγικότητα. Περισσότερο κάρβουνο ανά ανθρωπο-ώρα. Ήταν η αυγή της βιομηχανικής εποχής. Μετά περάσαμε σε περισσότερο χάλυβα, κλωστοϋφαντουργικά, αυτοκίνητα. Σήμερα μιλάμε για μικροτσίπ και συσκευές ανά ανθρωπο-ώρα. Το σύστημα είναι το ίδιο, αλλά παράγει εξειδικευμένα προϊόντα.
Ο ρόλος των μεγαλοεταιριών εδραιώθηκε τον περασμένο αιώνα. Αρχικά, ήταν συνταιχνίες στις οποίες μια πολιτεία ανέθετε να εκτελέσουν κάποιο έργο. Μια ομάδα εργολάβων που θέλουν να χτίσουν μια γέφυρα ή κάτι παρόμοιο. Στην πρώιμη ιστορία των Η.Π.Α., υπήρχαν λίγες μεγαλοεταιρίες. Το κράτος όριζε λεπτομερώς τους όρους λειτουργίας. Ό,τι έργο έκαναν ή όποια υπηρεσία παρείχαν προβλεπόταν στο καταστατικό και τίποτε άλλο. Δεν είχαν δικαίωμα ιδιοκτησίας σε άλλη εταιρία. Νομικά και πολιτιστικά, οι μεγαλοεταιρίες ήταν δώρο στην υπηρεσία του κοινού καλού.

Ο εμφύλιος πόλεμος και η βιομηχανική επανάσταση συνέβαλαν στην ανάπτυξη των εταιριών. Παίρνοντας δημόσιες εκτάσεις, οι σιδηρόδρομοι επεκτάθηκαν. Το ίδιο οι τράπεζες, οι βιομηχανίες… και τότε οι δικηγόροι των εταιριών, 150 χρόνια πριν, διαπίστωσαν ότι χρειάζονταν μεγαλύτερη ισχύ και την άρση ιστορικών περιορισμών για τις μεγαλοεταιρίες.
Η 14^η τροποποίηση εγκρίθηκε στο τέλος του εμφύλιου πολέμου για να δοθούν ίσα δικαιώματα στους μαύρους. Σύμφωνα μ΄ αυτήν, κανένα κράτος δεν δικαιούται να αφαιρεί τη ζωή, την ελευθερία, την ιδιοκτησία χωρίς νομικά μέσα. Σκοπός ήταν να σταματήσουν οι αδικίες κατά των μαύρων. Όμως τώρα, οι έξυπνοι δικηγόροι των μεγαλοεταιριών λένε: Δεν μπορείς να στερήσεις ζωή και ιδιοκτησία ενός προσώπου. Η μεγαλοεταιρία είναι πρόσωπο. Το Ανώτατο Δικαστήριο συμφώνησε με αυτό.
Ήταν πραγματικά παράξενο ότι η 14^η τροποποίηση ψηφίστηκε για την προστασία των προσφάτως απελευθερωμένων σκλάβων. Έτσι, μεταξύ 1890-1910, 307 περιπτώσεις σχετικές με την 14^η τροποποίηση, έφτασαν στα δικαστήρια. 288 αφορούσαν μεγαλοεταιρίες, 19 αφροαμερικανούς. Αφού σκοτώθηκαν 600.000 άνθρωποι για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ήρθαν μετά οι γραφιάδες και στα επόμενα 30 χρόνια οι δικαστές επέκτειναν τα δικαιώματα στο κεφάλαιο, στερώντας τα από τον άνθρωπο.

“Corporation”: ένα νομικό πρόσωπο.
Με τα νομικά δικαιώματα και την προστασία ενός «πρόσώπου» μπαίνει το εξής ερώτημα: Τι πρόσωπο είναι μια εταιρία;

Οι εταιρίες πήραν τα δικαιώματα αθάνατων προσώπων πλην όμως, ειδικών προσώπων: δηλαδή, χωρίς ηθική συνείδηση. Σχεδιασμένα από το νόμο για να ενδιαφέρονται μόνο για τους μετόχους τους, όχι για όσους τους στηρίζουν. Όπως η κοινότητα, η εργατική δύναμη ή ό,τι άλλο.

Οι εταιρίες-πολίτες δεν είναι σαν εμάς. Όπως είπε ο Baron Thurlow: Δεν έχουν ψυχή να λυτρώσουν και ούτε σώμα για να μπει στη φυλακή.

Πολλοί λανθασμένα πιστεύουν ότι οι εταιρίες είναι σαν εμάς. Ο κόσμος νομίζει ότι έχουν αισθήματα, πεποιθήσεις κ.α. Ένα πράγμα τις χαρακτηρίζει μόνο, τελικά: να βγάζουν όσο περισσότερα χρήματα μπορούν και δε δίνουν δεκάρα. Κι αυτό είναι όλο. Υπάρχουν κάποιες εταιρίες που ωφελούν με αγαθά κι υπηρεσίες που έχουν αξία για όλους μας και καλυτερεύουν τη ζωή μας, αυτό είναι καλό. Το πρόβλημα έρχεται στο κίνητρο του κέρδους, διότι αυτοί οι άνθρωποι δε θα πουν ποτέ φτάνει τόσο.

Όλες οι μεγάλες εταιρίες δομήθηκαν με μια σειρά νομικών αποφάσεων ώστε να διαθέτουν ένα ιδιαίτερο και ανησυχητικό χαρακτηριστικό: Υποχρεώνονται από το νόμο να θέτουν το συμφέρον των ιδιοκτητών πάνω από τα ανταγωνιστικά συμφέροντα. Η εταιρία δεσμεύεται να βάζει το κέρδος πάνω απ’ όλα ακόμα και από το κοινό καλό.

Δεν είναι φυσικός νόμος, αλλά προϊόν δικαστικής απόφασης. Ενδιαφέρονται για βραχυπρόθεσμο κέρδος των μετόχων που είναι μια συγκεκριμένη μερίδα του πληθυσμού. Σε ποιόν οφείλουν πίστη οι εταιρίες και τι σημαίνει αυτό; Τι σημαίνει πίστη; Η έννοια αυτή είναι αφελής. Το κέρδος είναι πάντα αυτοσκοπός. Μια εταιρία γίνεται πιο κερδοφόρα, όταν καταφέρνει να βάζει άλλους να πληρώνουν την επίδραση της στη κοινωνία. Οι οικονομολόγοι το αποκαλούν "εξώτερες συνέπειες". Η εξώτερη συνέπεια είναι το αποτέλεσμα μιας διμερούς συναλλαγής σε ένα τρίτο που δε συναίνεσε ούτε συμμετείχε στη διεξαγωγή αυτής της συναλλαγής. Η εταιρία δημιουργεί εξώτερες συνέπειες τόσο φυσικά όσο ο καρχαρίας σκοτώνει για να φάει. Εταιρία και καρχαρίας διαθέτουν εφόδια για την επίτευξη σκοπών. Δεν τίθεται ζήτημα κακοβουλίας ή ελεύθερης βούλησης. Η εταιρία και ο καρχαρίας έχουν έμφυτα μέσα τους τα στοιχεία που βοηθούν στην εκπλήρωση των σκοπών τους. Επομένως, η εταιρία πιέζεται να φέρει άμεσα αποτελέσματα και να φορτώσει το κόστος στο αδιάφορο κοινωνικό κοινό.

“Corporation”: ιστορικό περιπτώσεων στις εξώτερες συνέπειες.
Για να καταλάβουμε τι ωθεί την εταιρία να φέρεται ως παραγωγός εξώτερων συνεπειών, μπορούμε να κάνουμε ότι οι ψυχολόγοι. Να βγάλουμε διάγνωση βάσει περιστατικών που προκάλεσαν εταιρίες σε τρίτους.

Βλάβη στους εργαζόμενους:

• Απολύσεις
• Διάλυση συνδικάτων
• Πυρκαγιές σε εργοστάσια
• Συνθήκες σκλαβιάς

Παράδειγμα: σακάκια της φίρμας Liz Clainborne φτιαγμένα στο Ελ Σαλβαδόρ. Πωλούνται $178 και οι εργάτες παίρνουν 74 σεντς για κάθε σακάκι που φτιάχνουν.

Στη Δομινικανή Δημοκρατία εδρεύουν εργοστάσια της αθλητικής εταιρίας Nike. Η Nike έχει συγκεκριμένο χώρο για κάθε εργασία. Στα μισθολόγια υπολογίζουν σε κλίμακα 1/10000 δευτερολέπτου. Τελικά δίνουν 6,6141 λεπτά / μπλούζα. Στη Δομ. Δημοκρατία τα 6,6 λεπτά ισούνται με 8 σεντς. Αυτά είναι από έγγραφα της εταιρίας. Οι μισθοί είναι τα 3/10 του 1% της λιανικής τιμής. Είναι η επιστήμη της εκμετάλλευσης.

Η μεταφορά των εγκαταστάσεων είναι θεωρητικά το πρώτο βήμα προς μια θαυμαστή ανάπτυξη. Μέσω των επενδύσεων, η κοινότητα ωφελείται σταδιακά. Επειδή πολλές χώρες επιδιώκουν την προσέλκυση μεγαλοεταιριών πρέπει να τους παρέχουν κίνητρα ώστε να τις προτιμήσουν. Δίνουν φορολογικές ελαφρύνσεις, οι μισθοί των εργαζόμενων δεν επαρκούν ούτε για να φάνε, πόσο μάλλον για οικονομική άνοδο της χώρας.

Βλάβες στην υγεία των ανθρώπων:

• Επικίνδυνα προϊόντα
• Τοξικά απόβλητα
• Ρύπανση
• Συνθετικά χημικά

Έγινε κάτι το 1940 που σημαδεύτηκε ως η αρχή μιας νέας εποχής. Μπορούσαμε να παρασκευάζουμε σε απεριόριστη κλίμακα νέες χημικές ουσίες, πρωτοφανείς στον κόσμο.

Οι πετρελαιοβιομηχανίες διασπούν και ανασυνθέτουν το μόριο του πετρελαίου παράγοντας: υφάσματα, οδοντόβουρτσες, ελαστικά, εντομοκτόνα, καλλυντικά, ζιζανιοκτόνα κ.α. Ξαφνικά έγινε δυνατόν να παραχθούν νέα, πρωτόγνωρα συνθετικά για κάθε σκοπό και με μηδαμινό κόστος. Ζητούσες ένα εντομοκτόνο που παραμένει στην τροφική αλυσίδα και δε χρειάζεται ανανέωση, το ήθελες μη αναλώσιμο. Ο χημικός έβαζε 2 μόρια αιθανίου στον πίνακα, πρόσθετε και κάνα – δύο χλώρια και ιδού το DDT*.

*http://en.wikipedia.org/wiki/DDT

Καθώς προχωρούσε η πετροχημική εποχή μερικοί προειδοποίησαν ότι ορισμένα από τα νέα χημικά ήταν ενδεχομένως επικίνδυνα. Στην αρχή, τα στοιχεία ήταν ασήμαντα. Σταδιακά όμως προέκυψε ένα σύνολο στοιχείων που συνεχώς αύξανε σε αυτό που σήμερα γνωρίζουμε ότι τα χημικά στον χώρο εργασίας μας, στα καταναλωτικά μας προϊόντα, στον αέρα, στο νερό μας προκαλούν καρκίνο, γενετικές και άλλες τοξικές παρενέργειες.

Οι περισσότερες βιομηχανίες είναι ενήμερες και επιχείρησαν να ελαχιστοποιήσουν αυτούς τους κινδύνους για το καλό της εταιρίας όχι του ανθρώπου φυσικά. Αν είχα ένα όπλο και σε πυροβολήσω, είναι έγκλημα. Αν σε εκθέσω σε χημικά που εν γνώσει μου είναι θανατηφόρα, ποια η διαφορά; Απλώς, θα πάρει περισσότερο μέχρι να πεθάνεις. Είμαστε στον κορύφωμα μιας μεγάλης επιδημίας καρκίνου και χωρίς αμφιβολία, κι έχοντας πολλά στοιχεία, δηλώνω ότι για την επιδημία ευθύνεται κατά πολύ η βιομηχανία. Ένας στους δύο άντρες παθαίνει καρκίνο και μία στις τρεις γυναίκες.

Εκτάσεις του Βιετνάμ αποψιλώθηκαν από τον στρατό των Η.Π.Α. με την ουσία Agent Orange προϊόν της εταιρίας Monsanto. (κατά της διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ λόγο της πυκνής βλάστησης στα εδάφη της, ο Αμερικάνικός στρατός δε μπορούσε να πραγματοποιήσει τις επιχειρήσεις του εύκολα και έτσι με αεροπλάνα έγινε ψεκασμός του φυτοκτόνου) Το τοξικό φυτοκτόνο προκάλεσε 50.000 γενετικές ανωμαλίες, 100.000 καρκίνους σε Βιετναμέζους πολίτες και στρατιώτες, και σε στρατιώτες των Η.Π.Α. που υπηρέτησαν στην ΝΑ Ασία. Αντίθετα με τους Βιετναμέζους, οι Αμερικανοί που προσβλήθηκαν έκαναν μήνυση στη Monsanto ως υπαίτια για τις ασθένειές. Η εταιρία συμβιβάστηκε εκτός δικαστηρίου, κατέβαλε αποζημίωση 80 εκατ. Δολαρίων. Όμως δεν παραδέχτηκε την ευθύνη.

Η Multinational Monitor έχει συντάξει έναν κατάλογο με τις πιο εγκληματικές μεγαλοεταιρίες της δεκαετίας του `90. παραθέτω μόνο κάποιες από αυτές, ενδεικτικά.

Είτε υπακούς στους νόμους είτε όχι, μετράει μόνο το κόστος. Αν δεν σε πιάσουν, ή αν το πρόστιμο είναι μικρό… ο κόσμος το θεωρεί απλώς μια επιχειρηματική απόφαση.

Σαν τις πρώτες προσπάθειες του ανθρώπου να πετάξει. Απογειώνεται από ένα γκρεμό και χτυπάει τα φτερά του. Ο άνεμος φυσάει το πρόσωπο του και νομίζει ότι πετάει ο ανόητος. Στην πραγματικότητα όμως, είναι σε ελεύθερη πτώση. Το αγνοεί γιατί το έδαφος είναι μακριά. Αλλά το αεροσκάφος είναι καταδικασμένο να πέσει και να συντριβεί. Έτσι είναι ο πολιτισμός μας. Ο ψηλός γκρεμός αντιπροσωπεύει τα υποτιθέμενα άπειρα εφόδια που είχαμε πριν το ταξίδι. Το σκάφος δε πετά, δεν υπακούει στους νόμους της αεροδυναμικής. Υπόκειται στο νόμο της βαρύτητας. Ο πολιτισμός μας δεν προχωρά, δεν ακολουθεί τους κανόνες. Το έδαφος είναι μακριά, αν και κάποιοι προσγειώθηκαν απότομα. Οι διορατικοί προειδοποίησαν για τη ζοφερή κατάληξη. Δεν υπάρχει επιστημονικό σύγγραμμα τα τελευταία 25 έτη που να ανατρέπει το εξής σενάριο: Όλα τα βιοσυστήματα στη γη έχουν πάρει την κατιούσα. Όλα τα συστήματα διατήρησης ζωής έχουν πάρει την κατιούσα. Αυτά τα δύο είναι η βιόσφαιρα που στηρίζει και τρέφει τη ζωή. Όχι μόνο τη δική μας, και όλων των άλλων ειδών του πλανήτη. Η τυπική εταιρία του 20^ου αιώνα, υπερατλαντική, σπάταλη, βάναυση, ακολουθεί γραμμικές διαδικασίες, παίρνει από τη γη, μεταποιεί, δημιουργεί απόβλητα και τα στέλνει πίσω στη βιόσφαιρα. Ένιωσα έκπληξη όταν έμαθα πόσο υλικό παράγεται από τη γη με τη δική μας παρέμβαση εξαγωγής του για να έχει η εταιρία μας κέρδος ενός δολαρίου. Αφήνουμε ένα φρικτό κληροδότημα δηλητηρίασης και υποβάθμισης του περιβάλλοντος στα εγγόνια των εγγονιών μας, σε γενιές ακόμα αγέννητες. Κάποιοι το λένε τυραννία στις επόμενες γενιές. Σαν φορολογία που την ζητάνε προκαταβολικά από γενιές που δεν γεννήθηκαν ακόμη. Είναι λάθος μας.

“Corporation”: παθολογία του εμπορίου.
Ένα από τα ερωτήματα που προκύπτουν συχνά είναι το εξής. Έχει ψυχοπάθεια μια εταιρία; Αν τη δούμε ως νομικό πρόσωπο, εύκολα κάνουμε τον παραλληλισμό μεταξύ ψυχοπάθειας σε ένα άτομο και ψυχοπάθειας σε μια εταιρία. Εξετάζουμε την ψυχοπάθεια και κάνουμε την αναγωγή της στην περίπτωση των εταιριών που έχουν τα χαρακτηριστικά.

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ

• πλήρης αδιαφορία για τα συναισθήματα των άλλων.
• Ανικανότητα διατήρησης μακρόχρονων σχέσεων.
• Αδιαφορία για την ασφάλεια των άλλων.
• Τάση για εξαπάτηση: ψεύδεται και χειραγωγεί προς όφελός του.
• Αδυναμία να νιώθει τύψεις συνειδήσεως.
• Ανικανότητα συμμόρφωσης με τις κοινωνικές νόρμες με εκδήλωση παράνομης συμπεριφοράς.

Υποκείμενο: “corporation”

Διάγνωση: ΨΥΧΟΠΑΘΕΙΑ

Μια μεγαλοεταιρία αποτελεί από πολλές απόψεις αρχέτυπο ψυχοπαθολογικής προσωπικότητας. Αν ο κυρίαρχος θεσμός σήμερα πλάστηκε κατ’ εικόνα ενός ψυχοπαθούς, ποιος φέρει την ηθική ευθύνη για τις ενέργειές του;

“Corporation”: ασήκωτες υποχρεώσεις.
Είναι θεμιτό να πούμε ότι κάθε άνθρωπος με σάρκα και οστά, και όχι εταιρία, διαθέτει ηθική. Έχουμε ίδια γονίδια. Λίγο – πολύ, είμαστε παρόμοιοι. Η φύση του ανθρώπου επιτρέπει πάμπολλα είδη συμπεριφοράς. Ο καθένας, ανάλογα με τις συνθήκες, μπορεί να γίνει ψυχοπαθής. Αν εξετάζεις μια μεγαλοεταιρία όπως τους δουλέμπορος, θέλεις να κάνεις διαχωρισμό μεταξύ θεσμού και ατόμου. Η δουλεία ή η τυραννία γενικά είναι ευγενώς τερατώδεις. Τα εμπλεκόμενα άτομα μπορεί να είναι τα καλύτερα παιδιά. Τρυφεροί με τα παιδιά τους, ακόμα και με τους σκλάβους, να νοιάζονται για τους άλλους. Μπορεί να είναι άνθρωποι οποιουδήποτε είδους. Στον θεσμικό τους ρόλο είναι τέρατα. Ο θεσμός είναι τερατώδης. Μια μεμονωμένη εταιρία μπορεί να νοιάζεται για το περιβάλλον. Να δίνει ένα μέρος των εσόδων της γι’ αυτό το σκοπό χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι παύει να είναι εντελώς απάνθρωπη.

Η Shell στη Νιγηρία βάζει φωτιά σε τεράστιες ποσότητες αερίου προκαλώντας έτσι μια από τις χειρότερες πηγές ρύπανσης. Και, παρ’ όλο αυτό το αμέριστο ενδιαφέρον για το περιβάλλον αδιαφορούν για τον Κ.Σ.Γουίγουα και 6 άλλους ακτιβιστές που πέθαναν όταν αντιτέθηκαν στην πολιτική της Shell.

“Corporation”: Νοοτροπία
Θεωρούν θεμιτή την προώθηση της εξολοθρευτικής τεχνολογίας. Φτιάχνουν σπόρους που αυτοκαταστρέφονται, περιέχουν γονίδιο αυτοκτονίας. Είναι σχεδιασμένοι να αναπαραχθούν μόνο μία φορά. Μόνο κτηνώδη μυαλά πολεμούν τη φυσική εξέλιξη των ειδών. Γι’ αυτούς, μετράει μόνο το κέρδος.

Το γεγονός είναι ότι οι εταιρίες διευθύνονται από λευκούς, πλούσιους άντρες. Δεν έχουν καμιά επαφή με την πλειοψηφία στον κόσμο μας. Η πλειοψηφία δεν είναι οι πλούσιοι, λευκοί άντρες. Οι άνθρωποι άλλων φυλών είναι πλειοψηφία. Οι γυναίκες είναι πλειοψηφία. Οι φτωχοί και οι εργαζόμενοι είναι η πλειοψηφία αυτού του πλανήτη. Επομένως, οι αποφάσεις τους δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα στον κόσμο που ζούμε.

Μπορούν όλα τα προϊόντα να παράγονται οικολογικά; Μάλλον όχι. Μπορείς να παράγεις οικολογικές νάρκες; Δεν μπορείς. Αν και σχετικά με τις νάρκες, νομίζω υπάρχει ένα πιο βασικό ερώτημα. Κατά πόσο, μερικά προϊόντα δε πρέπει να παράγονται καθόλου. Αν δεν παράγουμε οικολογικά δεν έχουμε θέση στον κόσμο. Το ίδιο ισχύει και για όλους που παράγουν τέτοια προϊόντα. Πρέπει να καταλάβουμε ότι ήμαστε λεηλάτες. Λεηλατούμαι κάτι που δεν είναι δικό μας, ανήκει σε όλα τα πλάσματα της γης. Φαντασθείτε πως κάποια μέρα, όχι στο πολύ μακρινό μέλλον (όταν θα έχουμε εξαντλήσει τα αποθέματα στη Γη), η λεηλασία θα θεωρείται παράνομη. Πρέπει να έρθει μια τέτοια μέρα. Τότε, άνθρωποι σαν εμάς θα πηγαίνουν φυλακή. Το κυνήγι του κέρδους είναι αρχαία ιστορία. Κάποτε, όμως όταν πολλά πράγματα θεωρούνταν θεμελιώδη για το κοινό καλό, δεν επιτρεπόταν η εκμετάλλευση από εμπόρους κι επιχειρηματίες. Τα προστάτευε η παράδοση και οι κανονισμοί της κοινωνίας.

Το άρθρο είναι βασισμένο στο πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ the corporation

Πατριδογνωσία

Το ακόλουθο κείμενο περιέχει αποσπάσματα από μια συνέντευξη του συγγραφέα Βασίλη Αλεξάκη* στο περιοδικό "Κ" της Καθημερινής και που παραχώρησε στη δημοσιογράφο Άννα Γριμάνη. (Είναι σκέψεις που σαν νετρόνια ασταθώς τρέχουν μέσα μου τα τελευταία χρόνια και ποτέ δε τις μεταμόρφωσα σε λέξεις και δε τις σύνταξα σε προτάσεις. Να που κάποιος με περισσότερο ταλέντο από μένα στη σύνταξη του λόγου και των σκέψεων το έκανε σίγουρα καλύτερα από ότι αν το επιχειρούσα εγώ)

Αυτό που με χαλάει.
Αυτό που χαλάει αφάνταστα στον νεοελληνικό πολιτισμό είναι ότι πρόκειται για το προϊόν μιας απάτης - δεν υπάρχει ελληνοχριστιανικός πολιτισμός, οι λέξεις αυτές δεν έχουν τίποτε κοινό μεταξύ τους. Είναι σαν να ταυτίζουμε την ελευθερία με την έλλειψη της.

Προσόν ή μειονέκτημα να είσαι Έλληνας σήμερα;
Είναι προσόν όταν θυμόμαστε τον Ηράκλειτο, τον Θαλή, τον Δημόκριτο. Είναι μειονέκτημα όταν συλλογιζόμαστε τους πατέρες της Εκκλησίας, το Βυζάντιο και τις θαυματουργές εικόνες που ανθούν σε όλη την επικράτεια. Είναι προσόν όταν σκεφτόμαστε και όχι όταν ξεχνάμε να αμφιβάλλουμε, όχι όταν γονατίζουμε, αλλά όταν στεκόμαστε όρθιοι.

Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου.
Νομίζω ότι η ωραιότερη λέξη που χάρισε η Ελλάδα στον κόσμο είναι η λέξη "διάλογος". Ακόμη και η θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων είναι θρησκεία διαλόγου. Τον μονόλογο τον εισήγαγε ο μονοθεϊσμός. Στην ουσία ο χριστιανισμός κατάργησε ακριβώς αυτή την αξία που εγώ θεωρώ αδιαπραγμάτευτη, δηλαδή τον διάλογο.

Η Οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη - ορίστε την.
Οι λαοί που έχουν μακριά ιστορία πίσω τους είναι φυσικό να μην πιστεύουν πολύ στο μέλλον. Βλέπω την Οδό Ελλήνων μάλλον σαν ένα αδιέξοδο. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όλα τα αδιέξοδα είναι ανοιχτά από την άλλη άκρη τους. Η άλλη μεγάλη Οδός των Ελλήνων, από τη θάλασσα, είναι ένα νησί που βουλιάζει κι ένα άλλο που αναδύεται μέσα από τα νερά. Είναι η αρχή ενός τέλους και το τέλος μιας αρχής.

*Ο Βασίλης Αλεξάκης ζει μόνιμα στο Παρίσι. Στα Ελληνικά κυκλοφορούν δέκα βιβλία του. Το νέο του μυθιστόρημα "μ.Χ." έχει εκδοθεί από τον Εξάντα.

Πεθαίνοντας στη Παλαιστίνη

Αυτό το video έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον για το να μάθει κάποιος με απλά λόγια τι είναι τελικά αυτό που ονομάζουμε εδώ και δεκαετίες... μεσανατολικό πρόβλημα και γιατί εξακολουθεί αυτό το πρόβλημα να μη βρίσκει λύση πάρα τις τόσες ανθρώπινες θυσίες που έχουν γίνει και από τις δύο πλευρές (ίσως όχι όμως με την ίδια αναλογία). Ίσως, όπως λέει και το video δεν είναι θέμα δυσκολίας εύρεσης λύσεως αλλά επιθυμίας ή μάλλον για να ακριβολογούμε.. ανεπίθυμίας. Το θέμα δεν είναι τόσο θρησκευτικό, είναι κυρίως υπαρξιακό και για κάποιους τρίτους καθαρά οικονομικό. Ότι όμως και να είναι δε μπορεί να απαντήσει σε αυτό που ρωτά ο moby στην αρχή... "why does my heart feel so bad?" και σε όλα αυτά που ρωτά το αγγελούδι από τη Παλαιστίνη, ...στο τέλος. "Δε πρόλαβα να χαρώ να γυαλιά ηλίου που μου πήρε ο μπαμπάς μου" και πως να τον χαρεί αφού αυτόν τον ήλιο φροντίσαμε να της τον κρύψουμε, όλοι εμείς οι πολιτισμένοι του δυτικού κόσμου. Ξέρετε.. επιτέλους πρέπει να καταλάβετε πως δολοφόνος δεν είναι μόνο αυτός που πατάει τη σκανδάλη αλλά εξίσου και εκείνος που γυρνάει τη πλάτη μπροστά στο φόνο. Όνειρά γλυκά.

Infowar

Τους τελευταίους μήνες έγινα φανατικός ακροατής και τηλεθεατής μιας εκπομπής που επιμελείται ο δημοσιογράφος Άρης Χατζηστεφάνου και εκπέμπεται από τον ΣΚΑΙ (σχετικές πληροφορίες:http://www.skai.gr/master_story_tv.php?id=70505) το όνομα αυτής... INFOWAR. Κάπως καθυστερημένα την εντόπισα και πάλι μέσω internet την παρακολουθώ μιας και η 32’’ LCD τηλεόραση μου παραμένει ερμητικά κλειστή εδώ και χρόνια. Στον στενό μου κοινωνικό κύκλο είναι γνωστή η αρνητική μου αδυναμία προς τους δημοσιογράφους αλλά όπως λένε κάθε κανόνας (που δεν είναι θεμελιώδης) έχει ανάγκη και από μία έστω εξαίρεση, αυτή λοιπόν ας είναι η δικιά μου στο κανόνα που θέλει τους δημοσιογράφους, κατά συντριπτική πλειοψηφία, ξεπουλημένα τομάρια (επιεικώς χαρακτηριζόμενοι) και όργανα της όποιας τάξης και αρχής. Για αυτό όμως ας μου επιτραπεί να επανέλθω σε μια άλλη στιγμή, χωρίς να βγαίνω από το θέμα, ...επιφυλάσσομαι. Το INFOWAR λοιπόν, για να σας δώσω μιας γεύση θα δανειστώ ακριβώς τη περιγραφή που έχει στο site της εκπομπής: “Οι σημαντικότερες αναλύσεις και τάσεις της διεθνούς επικαιρότητας με μια εντελώς ανατρεπτική ματιά, η οποία στηρίζεται σε στίχους τραγουδιών, βίντεο και ταινίες”. Επιτέλους κάποιος λέει την αλήθεια και αν όχι την απόλυτη αλήθεια, γιατί πολλές φορές υπάρχουν δύο όψεις στα νομίσματα του πολέμου, τουλάχιστον σου παραθέτει όλες τις οπτικές γωνίες ενός θέματος, όσο ακραίες κι αν είναι αυτές, θεωρώντας σε ικανό να κρίνεις. Σίγουρα υπάρχει και η οπτική γωνία του δημοσιογράφου και της ομάδας του αλλά δίνεται τόσο όμορφα, σαν σε μορφή ιστορίας, που δεν ενοχλεί καθόλου. Σχεδόν κάθε θέμα που καταπιάνεται θα αναλυθεί σε αυτό το blog, παραθέτοντας ήχο και εικόνα (το youtube να είναι καλά) και προσωπικές αναλύσεις, τόσο δικές μου όσο και δικές σας ευελπιστώ.

Δραπετεύοντας απ’ τον παράδεισο

Αν ήμουν ένα βήμα πριν τη τέλεση του προπατορικού αμαρτήματος και είχα στα χέρια μου τον “απαγορευμένο καρπο” και την επιλογή να το γευτώ ή όχι.... Μη γεύοντας τον, κερδίζω την αθανασία σε ένα κήπο μοναξιάς και γεύοντας τον, εξορίζομαι στη θνητότητα, ...νιώθοντας τον πόνο, το κρύο, τη θλίψη, τη ταπίνωση, την αποτυχία, τον φόβο αλλά και τη χαρά, την αγάπη, το πείσμα, τον ενθουσιασμό, τη προσπάθεια, τον έρωτα, τη ζήλια, το πάθος και τέλος... το θάνατο. Θα διάλεγα να τον γευτώ με όλο μου το είναι εκστασιασμένο!
Πριν ακόμα αγγίξω με τα χείλη μου τον καρπό από το δέντρο της γνώσης, νιώθω πάνω στη γλώσσα μου το κάψιμο της δίψας για αυτήν, για μια γνώση χωρίς όρια, χωρίς τέλος και αρχή. Σε αντίθεση με μένα που θέλω να έχω αρχή και τέλος.
Θέλω να ακούσω το ίδιο μου το κλάμα όταν γεννιέμαι, τους λυγμούς μου όταν πεθαίνω. Θέλω να μπορώ να κάνω λάθος και να το πληρώσω ακριβά, γιατί μόνο έτσι θα μάθω. Δε θέλω να μου πεις, δε θέλω να ξέρω από πριν, θέλω να μάθω μόνος μου.
Δε σε πιστεύω, δε σε υπηρετώ.Θα είμαι υπηρέτης τον παθών μου, πιστός των ιδεών μου.

Dήμιος

Πρόχειρες σκέψεις

• Η χρήση αυτού του blog ως αρχική της ιδέα έχει την έκθεση σκέψεων και ιδεών τόσο δικές μου όσο και δανικές από άλλα πιο φωτεινά ή πιο σκοτεινά μυαλά. Το έχω οραματιστεί ως ένα λαβύρινθο όμοιο του ανθρώπινου εγκεφάλου που αν είχε την δυνατότητα να τον βαδίσεις θα έβρισκες σκόρπιες σκέψεις, αναμνήσεις, συναισθήματα....

• Εδώ θα μου επιτρέψετε με κάποιον ανορθόδοξο τρόπο να σας συστηθώ, παίρνοντας τα πράγματα από την αρχή, για την ακρίβεια των λόγων μου.... σχεδόν δύο αιώνες πριν. Στις 4 Ιουλίου του 1776, ξένοι σε μια ξένη γη που αυτό-ονόμασαν Αμερική, διακήρυξαν την ανεξαρτησίας τους από τους Βρετανούς (και αυτοί ξένοι). 205 χρόνια αργότερα και 1 μέρα, ένα κλάμα ήταν ο ήχος της δικιάς μου διακήρυξης ανεξαρτησίας (μετά από 9 μήνες) από την μάνα μου, κόβοντας "βιολογικά" τον ομφάλιο λώρο και λέω βιολογικά διότι στη πραγματικότητα κόπηκε αρκετά αργότερα. Από τότε μέχρι σήμερα, σχεδόν 3 δεκαετίες μετά, αμφιβάλω αν έχω σταματήσει να αναπτύσσομαι είτε εγκεφαλικά, είτε βιολογικά. Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που με εμποδίζει να αυτό-προσδιορίσω το ποίος είμαι και που πάω, όπως οφείλει να κάνει ο άνθρωπος (σύμφωνα με τη ψυχολογία) από τότε που πάτησε στα δύο του πόδια. Αν κάτι θυμάμαι να διέπει τον βίο μου σταθερά από τα παιδικά μου χρόνια μέχρι σήμερα, με ένα σκοτεινό διάλειμμα, είναι ότι πάντα ονειρευόμουν με μάτια ανοιχτά.