Ο Άνθρωπος Φυσικό Αέριο

Ήμαστε στην Αγία Πετρούπολη, στα μέσα του 20ου αιώνα. Ένας νεαρός φοιτητής νομικής παρακολουθεί διαλέξεις σε ένα αμφιθέατρο, στο ίδιο αμφιθέατρο όπου κάποτε έδινε εξετάσεις για το πτυχίο του ο Vladimir Lenin. Εδώ όμως σταματούν και οι ομοιότητες μεταξύ του Lenin και του ήρωα της ιστορίας μας, γιατί το Dmitry Medvedev δε πείρε μυρωδιά απ’ το τι έλεγε ο ήρωας και της ρωσικής επανάστασης.

Οι γονείς του ήταν εξέχοντα μέλη της σοβιετικής intelligence όπου από αυτήν την intelligence των τελευταίων χρόνων γεννήθηκε ένα γνήσιο νεοφιλελεύθερο μυαλό. Για την ιστορία το δικτατορικό του Medvedev αφορούσε τον ρόλο τον κρατικών επιχειρήσεων στην καπιταλιστική οικονομία, μια μελέτη που του φάνηκε πολύ χρήσιμη στα επόμενα χρόνια της ζωής του. Ο Medvedev θα αναρριχηθεί γρήγορα τη σκάλα της εξουσία μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Περνά ξυστά δίπλα από μεγάλα οικονομικά σκάνδαλα και συνδιαλέγεται με τους ολιγάρχες. Πάντα όμως βγαίνει καθαρός, τουλάχιστον δείχνει καθαρός. Ο Medvedev έγραφε το γερμανικό περιοδικό Spiegel: “…είναι σαν τα τηγάνια Tefal, είναι σε όλα τα μαγειρέματα αλλά δε κολλάνε τίποτα…”.

Ίσως το σημαντικότερο πόστο του όμως πριν φτάσει στο Κρεμλίνο ήταν η προεδρία της Gazprom, του ενεργειακού γίγαντα φυσικού αερίου, της τέταρτης μεγαλύτερης επιχείρησης στον πλανήτη. Μια επιχείρηση που εδώ και μερικά χρόνια έχει το θάρρος να εξηγεί στην Ευρώπη ότι αν δεν συνεργαστεί μαζί της ίσως βρεθεί χωρίς φυσικό αέριο. Τα εξηγούσαν πέρυσι ορισμένοι από τους διάδοχους του Medvedev στην προεδρία της εταιρίας: “…με απλά μαθηματικά καταλαβαίνουμε ότι ακόμη κι αν δεν υπογράψουμε νέα συμβόλαια, η σημασία του Ρωσικού αερίου για την Ευρώπη θα αυξηθεί και αυτό συμβαίνει γιατί αυξάνεται η ζήτηση, ενώ μειώνονται τα αποθέματα της Ευρώπης. Σήμερα η Ευρώπη εισάγει το 26% του φυσικού αερίου από τη Ρωσία και μέχρι το 2010 ή το 2015 οι εισαγωγές θα αντιστοιχούν στο 33%. Τα σχέδια για εξεύρεση εναλλακτικών πηγών είναι κενά περιεχομένου, μακροπρόθεσμα θα υπάρχουν μόνο τρεις βασικές πηγές για την παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου, η Ρωσία, το Ιράν και το Κατάρ. Μη ξεχνάτε ότι όπως διαμορφώθηκε η δομή της αγορά του φυσικού αερίου τα τελευταία χρόνια, η Ρωσία παίζει κυρίαρχο ρόλο. Η Ευρώπη είναι σήμερα τόσο ανταγωνιστική χάρης στο Ρωσικό φυσικό αέριο.”

Και φυσικά για να επιστρέψουμε στη Ρωσία, πίσω από τη Gazprom βρισκόταν το λεγόμενο λόμπι του φυσικού αερίου, το οποίο διεκδικούσε ζωτικό χώρο απέναντι στο λόμπι του πετρελαίου. Ίσως ο Medvedev δεν είναι απλώς μια μαριονέτα του Putin όπως έσπευσαν να τον χαρακτηρίσουν τα δυτικά μέσα ενημέρωσης. Είναι ταυτόχρονα και ο εκπρόσωπος μια πανίσχυρης μερίδας της ρωσικής οικονομικής ελίτ. Είναι ο άνθρωπος φυσικό αέριο. Ο Putin προφανώς διατηρεί ακόμη τον έλεγχο του στρατού, των μυστικών υπηρεσιών και του κρατικού μηχανισμού εν γένη. Το ίδιο όμως πιστεύαμε και για τον Yeltsin, πολύ προέβλεπαν ότι ο Putin θα ήταν ένας πρόεδρος μαριονέτα και ήταν το πρόεδρος που έστησε και πάλι την Ρωσία στα πόδια της, αψηφώντας το προηγούμενο αφεντικό του. Το τι θα κάνει ο Medvedev μένει να αποδειχθεί στη πράξη.

Το Ξύπνημα της Ρωσικής Αρκούδας

Αρχές του 20^ου αιώνα, ένας μυστηριώδης κύριος παραγγέλνει στο διασημότερο εστιατόριο της Αγίας Πετρούπολης. Τον λένε Rasputin και ο σεφ που ετοιμάζει το δείπνο ακούει στο όνομα Spiridon Putin. Ο νεαρός σεφ θα ζήσει το πέρασμα από τη τσαρική Ρωσία στη Σοβιετική Ένωση, λίγα χρόνια αργότερα θα ετοιμάζει το δείπνο του (Vladimir) Lenin και του (Joseph) Stalin. Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα ο εγγονός του διάσημου σεφ θα ζήσει το πέρασμα από τη Σοβιετική Ένωση πίσω στην εποχή του Rasputin, μέχρι που το 1999 ένας αλκοολικός που άκουγε στο όνομα Boris Yeltsin θα του κάνει ένα μικρό δώρο, του παραδίδει τα κλειδιά του προεδρικού μεγάρου και μαζί με αυτά ολόκληρη τη Ρωσία.
Ο Vladimir Vladimirovich Putin αναλαμβάνει μια χώρα ισοπεδωμένη οικονομικά, κοινωνικά και γεώστρατηγικά, από πάνω της έχει περάσει ο νεοφιλελεύθερος οδοστρωτήρας της δύσης. Τα εξηγούσε καλύτερα ο ερευνητής Adam Curtis στο ντοκιμαντέρ του The Trap (2007, BBC): “Οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτός από εκατομμύρια δολάρια οικονομικής βοήθειας έστειλαν στην Ρωσία και μια ομάδα νεαρών οικονομολόγων που επέβαλαν την λεγόμενη θεραπεία σοκ, στόχος τους ήταν να απομακρύνουν κάθε κρατική παρέμβαση από την οικονομία”.

Το νεοφιλελεύθερο πείραμα δεν έφερε απλός μιζέρια στον πληθυσμό, έφερε τον θάνατο. Το προσδόκιμο ζωής των Ρώσων έπεσε δραματικά, η πρώτη μετά Σοβιετική γενιά γνώρισε τον θάνατο, το αλκοόλ και την πορνεία. Θα υπέθετε κανείς ότι αν μη τι άλλο οι αριθμοί θα ευημερούσαν έστω και σε βάρος των ανθρώπων, τα νεοφιλελεύθερα δόγματα όμως απέτυχαν ακόμη και εκεί. Έχουμε φτάσει πλέον στο 1998 και το BBC μεταδίδει την ακόλουθη είδηση: “Η Ρωσική οικονομία βρίσκεται εκτός ελέγχου και προκαλεί διεθνή οικονομική κρίση, στη Μόσχα σχηματίζονται τεράστιες ουρές έξω από τις τράπεζες, το Ρούβλι έχασε τη μισή αξία του και οι τιμές εκτοξεύονται στα ύψη.”

Οι Ρώσοι συνειδητοποιούν με φρίκη πως ότι είχαν μάθει από το Κόμμα για τον σοσιαλισμό… ήταν λάθος. Ότι τους είχαν πει όμως για τον καπιταλισμό ήταν απόλυτα σωστό. Οι κρατικές επιχειρήσεις ιδιωτικοποιούνται εν μία νυκτή, μοιράζονται σαν κουπόνια στους εξαθλιωμένους πολίτες και αυτοί πουλάνε τα κουπόνια για ένα πιάτο φαΐ. Ο κρατικός τομέας καταλήγει έτσι στα χέρια μιας μαφιόζικης ελίτ, στους περίφημους ολιγάρχες (Business oligarch). Η Μόσχα όμως είχε ταπεινωθεί και σε διεθνές επίπεδο, μετά την 11 Σεπτεμβρίου οι Ηνωμένες Πολιτείες στήνουν στρατιωτικές βάσεις στις πρώην Σοβιετικές δημοκρατίες της κεντρικής Ασίας. Δυτικά ιδρύματα χρηματοδοτούν πολύχρωμες επαναστάσεις ανατρέποντας ηγέτες που στήριζαν τη Μόσχα. Το ΝΑΤΟ φτάνει στα δυτικά σύνορα της Ρωσίας. Η Μόσχα αναγκάζεται έτσι να εγκαταλείψει κάθε βλέψη της στα Βαλκάνια.

Μια νέα ελίτ όμως που δημιουργείτε στο εσωτερικό της Ρωσίας αποφασίζει να αντιδράσει και αναθέτει το δύσκολο αυτό έργο στον Vladimir Putin. Ο πρόεδρος ξεκινά το τιτάνιο εγχείρημα… βάφοντας τα χέρια του με αίμα, το αίμα της Τσετσενίας (Chechnya). Και όταν αισθάνεται ασφαλής στα νοτιοανατολικά σύνορα της χώρας…, στρέφεται στον εσωτερικό εχθρό, τους ολιγάρχες. Τους συγκεντρώνει σε μια αίθουσα και τους εξηγεί ότι το κράτος είναι ο νέος κυρίαρχος του παιχνιδιού. Όσοι δε συμμορφώνονται με το νέο καθεστώς, το πληρώνουν ακριβά. Ο Boris Berezovsky βρίσκεται εξόριστος στο Λονδίνο και ο Mikhail Khodorkovsky φυλακισμένος στη Σιβηρία. Σε αντίθεση με ότι πιστεύουν ορισμένοι, ο Putin δεν εξαφανίζει τους ολιγάρχες, επί προεδρίας του οι ολιγάρχες αυξάνονται, εδώ και ένα χρόνο η Ρωσία έχει τους περισσότερους δισεκατομμυριούχους στο πλανήτη μετά τις Ην. Πολιτείες. Ο Putin απλώς ξαναμοιράζει την πίτα, θέτει τους ολιγάρχες στην υπηρεσία του κράτους, και το κράτος στην υπηρεσία της νεαρής αστικής τάξης που ο ίδιος ήθελε να οικοδομήσει. Τηρουμένων των αναλογιών, ότι είχε κάνει δηλαδή και ο Kemal Ataturk, στη νεαρή τουρκική δημοκρατία. Ο Putin ήταν πλέον ο κυρίαρχος του παιχνιδιού στο εσωτερικό, το νέο σύστημα τον αποθεώνει, η παράταξη του μάλιστα γράφει και ένα τραγούδι για αν τον τιμήσει, ένα τραγούδι που πήγαινε κάπως έτσι: “ …παλιά τα είχα με έναν αλκοολικό, δεν άντεξα άλλο και τον έδιωξα, τώρα θέλω έναν άνδρα σαν τον Putin, γεμάτο δύναμη, σαν τον Putin που δεν είναι μέθυσος, σαν τον Putin που δεν θα με βλάψει, σαν τον Putin που δεν θα με παρατήσει...” ( http://www.youtube.com/watch?v=_OFOPd6pgjI )

O Putin δεν κέρδισε φυσικά το παιχνίδι με το νέο του στυλ, το κέρδισε επαναφέροντας τον ενεργειακό τομέα υπό κρατικό έλεγχο. Ακύρωσε τα ληστρικά συμβόλαια που είχαν συνάψει ξένες πολυεθνικές με το καθεστώς Yeltsin και έτσι ήταν πλέον έτοιμος να στρέψει το βλέμμα του στο εξωτερικό και να χρησιμοποιήσει το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο σαν όπλο. Ο Putin τρίζει τα δόντια στα φίλο-αμερικανικά καθεστώτα που περιτριγυρίζουν τη Μόσχα και καταφέρνει να φτιάξει και πάλι μια μικρή σφαίρα επιρροής. Επανέρχεται στα Βαλκάνια αμφισβητώντας την ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου (Kosovo). Παράλληλα όμως παίζει και το μεγάλο παιχνίδι της ενέργειας, ανοίγοντας νέους ενεργειακούς διαδρόμους προς τη δυτική Ευρώπη. Το ξύπνημα της Ρωσικής αρκούδας όμως θα έρθει με ένα τίμημα, η ομάδα του Ρώσου προέδρου οικοδομεί ένα απολυταρχικό κράτος που υπηρετεί μόνο τις οικονομικές ελίτ.

Η Ρωσία του Putin όπως είναι φυσικό θα ενοχλήσει την αυτοκρατορία του πλανήτη και ο αληθινός αυτοκράτορας θα αναλάβει να απαντήσει στη Μόσχα. Δεν τον λένε George Bush, τον λένε Dick Cheney και μίλησε κάπως έτσι: “..δεν εξυπηρετούνται νόμιμα συμφέροντα όταν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο γίνονται μέσα εκφοβισμού ή εκβιασμού.” Ο Putin όμως δε δείχνει να καταλαβαίνει από απειλές και απαντά με το ίδιο θάρρος: “… μια χώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, κινούνται έξω από τα σύνορα τους σε όλους τους τομείς, στην πολιτική, στην οικονομία και στις ανθρωπιστικές επεμβάσεις. Κάνεις δε το επιθυμεί αυτό, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που επικρατεί τέτοια αστάθεια στη διεθνή σκηνή.” Ένας νέος ψυχρός πόλεμος βρίσκεται προς των πυλών; Τουλάχιστον αυτό πιστεύουν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Και τότε πάνω στο καλύτερο ο Vladimir Vladimirovich Putin πρέπει να εγκαταλείψει την προεδρία, αφήνει τη θέση του στον εκλεκτό της πολιτικής του καρδιάς, τον πρώην διευθυντή της Gazprom, Dmitry Medvedev.

Για τον κύριο αυτό όμως θα μιλήσουμε μια άλλη φορά, το μόνο που προτίθεμαι να παραθέσω προς το παρόν είναι μια φράση από το γερμανικό περιοδικό Spiegel: “…ο Medvedev είναι σαν τα τηγάνια Tefal, είναι σε όλα τα μαγειρέματα αλλά δε κολλάνε τίποτα…”

Einstein, go home!!!

“…από την ειδική θεωρία της σχετικότητας προκύπτει ότι η ύλη και η ενέργεια αποτελούν διαφορετικές εκφάνσεις του ίδιου πράγματος, κάτι που δύσκολα μπορεί να συλλάβει ο κοινός νους.”

Αυτά είχε δηλώσει πριν μερικές δεκαετίες ο θείος Αλβέρτος, ο Albert Einstein φτασμένος επιστήμων πια είχε ολόκληρη την ανθρωπότητα να κρέμεται από τα χείλι του. Τα πανεπιστήμια έκανα ουρές για να τον φιλοξενήσουν, το αντιπολεμικό κίνημα τον αποθέωνε, το FBI τον παρακολουθούσε για τις ιδέες του.

Τα ερώτημα που θέτονται είναι: θα τα κατάφερνε σήμερα ο θείος Αλβέρτος ; θα έβρισκε δουλεία σε κάποιο πανεπιστήμιο ; θα ανακάλυπτε την ειδική και τη γενική θεωρεία της σχετικότητας ;
Για να απαντήσουμε θα πρέπει να γυρίσουμε έναν αιώνα πίσω, στο 1908. Ο ήρωας μας είναι ακόμη φτωχός, ένας μικρός υπαλληλάκος σε ένα γραφείο ευρεσιτεχνιών της Γενεύης, είναι δυσλεκτικός, διαβάζει φιλοσοφία και ακούει Μότσαρτ. Εκείνα τα χρόνια επιχειρεί να καταλάβει γιατί ο ουρανός είναι μπλε, και τα καταφέρνει αναλύοντας το μήκος κύματος της ηλιακής ακτινοβολίας που διαπερνά την γήινη ατμόσφαιρα. Και το ερώτημα επανέρχεται πιεστικά, υπάρχει κάποιο μεγάλο ιδιωτικό πανεπιστήμιο του σήμερα που θα προσλάμβανε έναν φιλοσοφούντα, δυσλεκτικό που αναρωτιέται γιατί ο ουρανός είναι μπλε ; Η απάντηση είναι προφανώς, όχι. Κι όμως τα πανεπιστήμια των αρχών του περασμένου αιώνα υποδέχτηκαν αυτή την αχτένιστη ιδιοφυΐα. Και από τη στιγμή που ένας επιστήμονας έμπαινε σε ένα μεγάλο πανεπιστήμιο είχε την ελευθερία να ασχοληθεί με ότι αυτός θεωρούσε σημαντικό. Ρωτήσαμε τον Βρετανό πανεπιστημιακό Άλεξ Καλλίνικος, επικεφαλής του τμήματος ευρωπαϊκών σπουδών στο King’s College, τι ακριβώς έπαιζε με τον Αϊνστάιν ; “Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Αϊνστάιν ήταν ένας υπάλληλος σε ένα γραφείο ευρεσιτεχνιών της Γενεύης όταν παρουσίασε τις έρευνες του που ανέτρεψαν τη φυσική στις αρχές του περασμένου αιώνα. Όταν έγραφε τις εργασίες του δε το έκανε για να πάρει δικαιώματα ευρεσιτεχνίας, ήταν αυτοσκοπός τον να επιλύσει συγκεκριμένα προβλήματα.” Ο Άλεξ Καλλίνικος / Alex Callinicos είναι ο συγγραφέας του βιβλίου Universities in a Neoliberal World / Πανεπιστήμια σε ένα νεοφιλελεύθερο κόσμο. Το παράδειγμα του Αϊνστάιν που χρησιμοποιεί και αυτός δεν είναι καθόλου τυχαίο. Ο Καλλίνικος πιστεύει ότι στα σύγχρονα εμπορευματοποιημένα πανεπιστήμια δεν υπάρχει θέση για την θεωρητική έρευνα που μας χάρισε ο Αϊνστάιν. “Ένα από τα πλεονεκτήματα των παραδοσιακών πανεπιστημίων ήταν το ιδεώδες της αυτοτέλειας των πανεπιστημιακών. Καθένας μπορούσε να ασχοληθεί με ότι πραγματικά των ενδιέφερε. Αν αυτό που ανακάλυπτε στην εργασίας του είχε πρακτικό αποτέλεσμα, ήταν μια παράπλευρη ωφέλεια. Εάν η έρευνα συνδέεται όλο και περισσότερο με πρακτικά και εμπορικά κίνητρα, η θεωρητική έρευνα θα περάσει στο περιθώριο. Αυτό θα είναι καταστροφικό για την κοινωνία, γιατί η θεωρητική έρευνα είναι η βάση της κριτικής σκέψης, την οποία χρειαζόμαστε σήμερα περισσότερο από ποτέ.”

Τι θα συνέβαινε σήμερα εάν ένας θεωρητικός επιστήμονας όπως ο Albert Einstein έφτανε τελικά σε ένα πανεπιστήμιο, πιθανότατα θα του ζητούσαν να συνδέσει τις έρευνες του με κάποια ιδιωτική εταιρία προκειμένου το πανεπιστήμιο να εξασφαλίσει χορηγία. Ακόμη χειρότερα θα του πρότειναν να ανοίξει τη δική του εταιρία, να φτιάξει μια από τις λεγόμενες spin-off επιχειρήσεις. Τέλος θα τον ανάγκαζαν να κατοχυρώσει την θεωρία της σχετικότητας με μια πατέντα. Με ένα καλό δικηγορικό γραφείο ίσως να καταφέρνανε να κατοχύρωναν και το χρώμα του ουρανού. Το πρόβλημα με αυτά τα πανεπιστήμια – επιχειρήσεις είναι ότι κανένα δε θα ζητούσε από τον Αϊνστάιν να ασχοληθεί με τη θεωρία της σχετικότητας γιατί δε θα ήξεραν τι είναι και κυρίως δε θα ήξεραν πώς να βγάλουν χρήματα από αυτήν. Εδώ όμως κάνουν και το μεγαλύτερο λάθος, η γενική και η ειδική θεωρία της σχετικότητας έχουν και τεράστιες πρακτικές εφαρμογές. Χρησίμευσαν λόγου χάρη στις δορυφορικές τηλεπικοινωνίες. Οι εταιρίες δεν θα είχαν όλα αυτά τα οφέλη που προκύπτουν από την πρόοδο της επιστήμης γιατί πολύ απλά σκέπτονται ως εταιρίες, βλέπουν μόνο το άμεσο κέρδος και δε καταλαβαίνουν ότι τα φράγκα μπορεί να κρύβονται ακόμη και στη θεωρητική έρευνα. Μήπως αυτό σημαίνει ότι το υπάρχον σύστημα δεν είναι πλέον μια δύναμη προόδου, αλλά βάζει φρένο στις δυνατότητες της επιστήμης ;

Σε ένα παλιό κείμενο για την εκπαίδευση εκείνου του αχτένιστου καθηγητή, να δεις πως τον λένε….Α! ναι, Albert Einstein : “ο ανεξέλεγκτος ανταγωνισμός προκαλεί τεράστια σπατάλη εργασίας ενώ καταρρακώνει τη συνείδηση του ατόμου. Νομίζω ότι αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα του καπιταλισμού. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα πάσχει από αυτή την ασθένεια, ενσταλάζουν στους μαθητές μια ακραία μορφή ανταγωνιστικής συμπεριφοράς. Οι φοιτητές εκπαιδεύονται να λατρεύουν σαν πλεονεξία την επιτυχία, έτσι προετοιμάζονται για τη καριέρα τους. Είμαι πεπεισμένος ότι ο μόνος τρόπος για να ξεπεράσουμε αυτή τη φαυλότητα είναι η δημιουργία μιας σοσιαλιστικής οικονομίας σε συνδυασμό με ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα εξυπηρετεί κοινωνικές ανάγκες.”
Ουπς!!!! …..Αυτά παθαίνεις αν ψαχουλεύεις παλιά κείμενα του Αϊνστάιν που η επίσημη ιστορία επιχειρεί να αποσιωπήσει. Μαθαίνεις ότι ο Αλβέρτος δεν ήθελε ένα ανταγωνιστικό πανεπιστήμιο και κυρίως ήθελε ένα άλλο οικονομικό σύστημα.

Ξέρετε κάτι κύριε Αϊνστάιν…. να πάτε στο διάολο. Δε θέλουμε σύγχρονους Αϊνστάιν, δε θέλουμε ανθρώπους που να σκέφτονται και να υπηρετούν την επιστήμη, δε θέλουμε ανακαλύψεις που δε μπορούν να πατενταριστούν εύκολα και δεν αγοράζονται από εταιρίες. Θέλουμε ερευνητές που να εργάζονται για λογαριασμό πολυεθνικών, θέλουμε ανταγωνιστικούς φοιτητές, θέλουμε μέτρια μυαλά που δεν θα αμφισβητούν αυτό που τους δίνουμε και δε θα ζητούν περισσότερα. Και αν δε καταλαβαίνουμε μερικά πράγματα για το σύμπαν και τον κόσμο γύρω μας, δε χάθηκε και ο κόσμος, για αυτό έχουμε την θρησκεία. Στο δικό μας κόσμο και στα δικά μας πανεπιστήμια κύριε Αϊνστάιν δεν υπάρχει θέση για εσάς.

Revolution NOW.

~~~

Revolution is not a dinner party, nor an essay, nor a painting, nor a piece of embroidery; it cannot be advanced softly, gradually, carefully, considerately, respectfully, politely, plainly, and modestly. A revolution is an insurrection, an act of violence by which one class overthrows another.

"Η επανάσταση δεν είναι ένα δείπνο, ούτε ένα δοκίμιο, δεν είναι ένας πίνακας ζωγραφικής, ούτε ένα κομμάτι υφάσματος, δεν μπορεί να προωθηθεί ομαλά, βαθμιαία, προσεκτικά, διακριτικά, με σεβασμό, ευγενικά, απλά, και συγκρατημένα. Η επανάσταση είναι μια εξέγερση, μια πράξη βίας στην οποία η μια τάξη ανατρέπει την άλλη."

Mao Zedong

Αναρωτιέμαι αν υπάρχει κανείς που διαβάζει αυτό το Blog, αυτό όμως έχει μικρή σημασία. Το Blog αυτό κλείνει μόνο μερικούς μήνες ζωής και είναι για μένα κάτι σαν τους πειρατικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς που άνθιζαν σε όλη τη χώρα στα 60's και 70's καλύπτοντας την ανάγκη των νέων να μοιραστούν τις σκέψεις τους τόσο για τα μουσικά Rock δρώμενα της εποχής καθώς και για τις κοινωνικό - πολιτικές αλλαγές που συντάραζαν τόσο την χώρα όσο και ολόκληρο των κόσμο εκείνη την εποχή.
Ακολούθησαν μερικές δεκαετίες όπου μου δίνετε η εντύπωση ότι εκείνο το κτήνος που είχε ξυπνήσει τότε με τις κραυγές των νέων και όχι μόνο, έχοντας καταφέρει να ταρακουνήσει ολόκληρο τον κόσμο, σαν να έπεσε σε χειμερία νάρκη. Μπορεί απλά να δόθηκε η ευκαιρία σε αυτούς που ηγήθηκαν της επαναστάσεως και ανέλαβαν τη νέα (θεωρητικά) διακυβέρνηση του κόσμου, να αλλάξουν τα πράγματα. Αυτό που θα πω ίσως ακουστεί σκληρό στη λεγόμενη γενιά του πολυτεχνείου και αντιστοίχως στη γενιά του Βιετνάμ για τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο, αλλά για μένα είναι απλά ένα γεγονός. Δεν υπήρξε γενιά που εξαργύρωσε με χειρότερο τρόπο μια επανάσταση αλλάζοντας τα πράγματα προς το χειρότερο, κρύβοντας μέσα σε δημοκρατίες τις πιο βάναυσες δικτατορίες στην ιστορία του κόσμου. Κάποιοι θα μιλήσουν για βασανιστήρια, εκτελέσεις και απαγορεύσεις όπως ελευθερία λόγου, αλλά δε ξέρω πραγματικά τι είναι χειρότερο... να μη σε αφήνουν να μιλάς ή να σε αφήνουν να φωνάζεις κλείνοντας τα αυτιά των άλλων ή βγάζοντας σε τρελό...
Κάποτε ως φοιτητής στην αίθουσα διδασκαλίας είχα διαπληκτιστεί με ένα καθηγητή μου καθώς υποστήριζε ότι εμείς πλέων απολαμβάνουμε τους καρπούς των κόπων τους και αγώνων τους. Του είχα απάντηση όπως θυμάμαι αλληγορικά: "τότε σε είχαν σε ένα δωμάτιο όπου έμπαινες από τη πόρτα, με ένα φως από πάνω σου και σε χτυπούσαν τέσσερις, τώρα σε έχουν σε ένα δωμάτιο χωρίς πόρτες και παράθυρα, μέσα στο σκοτάδι και χωρίς να βλέπεις ποιοι και πόσοι..., δέχεσαι χτυπήματα από παντού.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ.....


Η αστυνομία έφτασε να εκπροσωπεί ό,τι πιο χολεριασμένο και άρρωστο κρύβει βαθιά του ο άνθρωπος, για να προστατέψει με έναν ακάθαρτο μανδύα τις έννοιες έθνος, πατρίδα, σπίτι, εκκλησία, κράτος, οικογένεια...

Μάνος Χατζιδάκις

Banana Republic

Τι κοινό μπορεί να έχει ο διευθυντής μιας πετρελαϊκής εταιρίας, με τον διευθυντή μιας μυστικής υπηρεσίας και τον πρόεδρο ενός κράτους;

Μάλλον δε είναι τόσο προφανής η απάντηση στο ερώτημα μου. Όμως εγώ θα επιμείνω και θα προσπαθήσω να το θέσω πιο απλά.

Αν αυτή η εταιρία είναι η Zapata Co. και αυτή η μυστική υπηρεσία είναι η C.I.A. και αν τέλος αυτό το κράτος ακούει στο όνομα U.S.A. μήπως τώρα βλέπεται κάτι κοινό;

Ξέρω τι θα μου πείτε, εκεί που μοιάζει να ξεκαθαρίζει, μπερδεύεται ακόμα πιο πολύ. Θα προσπαθήσω να το κάνω ακόμα πιο απλό.

Αν σας έλεγα πως και οι τρεις αυτοί κύριοι που υπήρξαν διευθυντές και πρόεδροι στα πόστα που προαναφέραμε, ήταν το ίδιο πρόσωπο; Τώρα νομίζω μπερδευτήκατε τελείως... αν και πλέον είναι ξεκάθαρο το κοινό τους σημείο είναι το όνομα αυτού του διαπλεκόμενου προσώπου, George H. W. Bush ο πρεσβήτερος.

Καλά όλα αυτά, οι μπανάνες τι σχέση έχουν; Θα προτιμήσω να εμπιστευτώ την αφήγηση αυτής της ιστορίας στο Άρη Χατζιστεφάνου και στο αγαπημένο μου Infowar, με την βοήθεια των Ramones, Red Hot Chili Peppers, R..E.M. Radiohead. Μια ιστορία για μπανάνες, κοκαΐνη, πραξικοπήματα, επαναστάτες και κατασκόπους...


banana republic vol.1


banana republic vol.2

• Το Chiquita μυστικά ελέγχει τις δεκάδες των φαινομενικά ανεξάρτητων επιχειρήσεων μπανάνας. ¶Καταστέλλει επίσης τη δραστηριότητα σωματείων στα αγροκτήματα που ελέγχει. ¶
• Παρά το σύμφωνό της εταιρίας με τις περιβαλλοντικές ομάδες για να τηρήσουν τη χρήση φυτοφαρμάκων στα πρότυπα ασφάλειας, υποκαταστήματα Chiquita έχουν χρησιμοποιήσει φυτοφάρμακα στην Κεντρική Αμερική που απαγορεύονται στις Η.Π.Α., τον Καναδά, και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Chiquita απελευθέρωσε επίσης τις επιβλαβείς τοξικές χημικές ουσίες στα αγροκτήματα, σκοτώνοντας τουλάχιστον έναν εργαζόμενο στην Κόστα Ρίκα σύμφωνα με την έκθεση ενός δικαστή. ¶¶
• ¶Τα σκάφη μεταφοράς φρούτων της Chiquita έχουν χρησιμοποιηθεί για να περάσουν λαθραία κοκαΐνη στην Ευρώπη. Περισσότερο από ένα τόνο της κοκαΐνης κατασχέθηκε από 7 σκάφη της Chiquita το 1997.¶¶
• ¶Τα διοικητικά στελέχη της Chiquita δωροδόκησαν τους ανώτερους υπαλλήλους του Κολομβιανού τελωνείου.
• ¶Chiquita μισθοδότησε το στρατό της Ηonduran για να εκδιώξει τους κατοίκους ενός αγροτικού χωριού, οι στρατιώτες ε την απειλή όπλου ανάγκασαν τους αγρότες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, και το χωριό ισοπεδώθηκε. ¶¶
• Ένας υπάλληλος μίας ανταγωνιστικής εταιρίας αρχειοθέτησε μια ομοσπονδιακή δίκη καταγγέλλοντας ότι οπλισμένα άτομα που μισθώθηκαν από τη Chiquita προσπάθησαν να τον απαγάγουν στην Ονδούρα.

Grandmaster

Bobby Fisher (αριστερά) και John Collins
~~~~~~~~

Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν την Παρασκευή 17 Ιανουαρίου του 2008 το θάνατο του Bobby Fischer, για ορισμένους του μεγαλύτερου σκακιστή στην ιστορία. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες (USA) ο Fischer ήταν ο Grandmaster που τερμάτισε τη παντοκρατορία της Σοβιετικής Ένωσης (USSR) στο σκάκι. Είναι επίσης ένας άνθρωπος που γεννήθηκε Εβραίος και Αμερικάνος, αλλά προτίμησε να πεθάνει Ισλανδός και αντισημίτης. Και αυτή εδώ είναι η ιστορία της ζωής του.

Ο Robert James “Bobby” Fischer γεννιέται στις 9 Μαρτίου του 1943 στο Michael Reese Hospital στο Chicago, Illinois. Όλοι συμφωνούν ότι η μητέρα του ήταν η Regina Wender γερμανό-εβραϊκής καταγωγής, γεννημένη στη Ελβετία (Switzerland) και μεγαλωμένη στο St. Louis, Missouri. Για τον πατέρα του όμως διατηρούμε ορισμένες επιφυλάξεις. Μπορεί να ήταν ο γερμανός βιοφυσικός Hans-Gerhardt Fischer τον οποίο η κυρία Wender παντρεύτηκε στη Μόσχα (Moscow, USSR) το 1933.* Αλλά… μπορεί και να μην ήταν, αυτό όμως δεν μας ενδιαφέρει.

Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι ότι στην ηλικία των 6 ετών ο μικρός Bobby βούτηξε από την αδελφή του ένα φυλλάδιο με βασικές οδηγίες για το σκάκι το οποίο αυτή είχε βρει σε μια συσκευασία με γλυκά που είχε αγοράσει απ’ ένα μαγαζί το οποίο ήταν κάτω από το διαμέρισμα τους στο Brooklyn. Ο Bobby κάθισε μπροστά σε μια σκακιέρα και δε σηκώθηκε ποτέ ξανά. Ένα μήνα αργότερα, διάβασε το πρώτο του βιβλίο για το σκάκι. Για ένα χρόνο έπαιζε συνέχεια σκάκι μόνος του. Η μητέρα του τον στέλνει στο ψυχίατρο πιστεύοντας ότι έχει τρελαθεί, ο ψυχίατρος όμως της εξηγεί ότι το παιδί είναι ψυχικά υγιές. Τρομακτικά λάθος διάγνωση όπως θα διαπιστώσουμε μερικές δεκαετίας αργότερα. Παρ’ όλα αυτά μέχρι τον 1958 ο μικρός Bobby έχει κερδίσει το τίτλο του Grandmaster στο σκάκι, είναι μόλις 15 ετών και είναι ο νεαρότερος Grandmaster στη ιστορία.

Λίγο αργότερα θα παραστρατήσει ελαφρώς και θα σκεφτεί να εγκαταλείψει το σκάκι καθώς αποφασίζει να αναζητήσει το Θεό. Τον αναζητάει αρχικά στα ερτζιανά όπου ακούει έναν από τους διασημότερους ράδιο-ευαγγελιστές τον Herbert W. Armstrong, ιδρυτή της Worldwide Church of God (Παγκόσμιας Εκκλησίας του Θεού), στην εκπομπή The World Tomorrow (Ο Κόσμος Αύριο) που κάνει μαζί με το γιο του Garner Ted Armstrong. Ο Fisher έκανε δωρεά στη Worldwide Church of God το πόσο των $61,200 δολαρίων, από το χρηματικό έπαθλο που κέρδισε στο παγκόσμιο πρωτάθλημα του 1972. Ευτυχώς για την ανθρωπότητα και για το σκάκι, ο δρόμος του Bobby Fischer προς το Θεό είναι κλειστός λόγο έργων οδοποιίας. Το 1972 ήταν μια καταστροφική χρονιά για την εκκλησία του Armstrong, κάτι οι προφητείες που δε του κάθισαν, κάτι ο γιος του που βρέθηκε μπλεγμένος σε σεξουαλικά σκάνδαλα και ο νεαρός Fischer αποφασίζει να τον εγκαταλείψει και μαζί την θρησκεία. Να τα εγκαταλείψει για κάτι πιο σοβαρό όπως πιστεύει, για το σκάκι. Έχει έρθει όμως η εποχή για τον Fischer να γνωρίσει και τον ψυχρό πόλεμο.

Ο Bobby Fischer γκρέμισε τους μύθους δυο αυτοκρατοριών, της Σοβιετικής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Έχουμε φτάσει στο έτος 1965 και ο Bobby θέλει να ταξιδέψει στην Havana (Αβάνα) για να λάβει μέρος στο Capablanca Memorial Tournament, όπου Capablanca ήταν ο θρυλικός σκακιστής και διπλωμάτης της Κούβας (Cuba), ο επονομαζόμενος και Mozart της σκακιέρας. Ο Bobby όμως είχε ένα μικρό πρόβλημα, ως Αμερικάνος πολίτης σε μπορούσε να ταξιδέψει στη Κούβα** και έτσι έπαιξε τη παρτίδα στέλνοντας τηλεγραφήματα από το Marshall Chess Club στη New York και ήρθε δεύτερος πίσω από τον παγκόσμιο πρωταθλητή, τον σοβιετικό Vasily Smyslov. Για τον Bobby Fischer όμως η μεγάλη σκακιστική μάχη του ψυχρού πολέμου δεν θα έρθει στη Κούβα (Cuba), αλλά στην Ισλανδία (Iceland). Βρισκόμαστε πλέον στο 1972 και αν πιστέψουμε τα δελτία ειδήσεων της εποχής, αγαπημένο άθλημα των υπερδυνάμεων δεν είναι το σκάκι αλλά το πινγκ-πονγκ. Αμερικανοί παίχτες επιτραπέζιας αντισφαίρισης, μας λένε τα δελτία ειδήσεων της εποχής, μεταβαίνουν για πρώτη φορά στη Κίνα, λίγους μήνες αργότερα θα τους ακολουθήσει και ο Αμερικανός πρόεδρος Reagan Nixon στη πρώτη του επίσκεψη σε κομουνιστική υπερδύναμη. Την ίδια χρονιά ο Nixon θα επισκεφτεί και τη Μόσχα (Moscow) για να συναντήσει από κοντά τον Μπρέζνιεφ, λίγες χιλιάδες χιλιόμετρα μακρύτερα μεσουρανεί και η περίφημη Ostpolitik*** του δυτικογερμανού ηγέτη Willy Brandt, η προσπάθεια προσέγγισης δηλαδή με την ανατολική Γερμανία. Η πάγοι του ψυχρού πολέμου δείχνουν να σπάνε σε διπλωματικό επίπεδο. Η καχυποψία και η αντιπαράθεση παραμένει, και εκείνη τη χρονιά θέατρο επιχειρήσεων είναι μια σκακιέρα. Ο Bobby Fischer αισθάνεται έτοιμος να διεκδικήσει τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή από τον σοβιετικό Boris Spassky. Μας τα εξηγούσε το ντοκιμαντέρ Anything To Win (τα πάντα για τη νίκη) «η αντιπαράθεση του ψυχρού πολέμου προσέδωσε τεράστιο ενδιαφέρον για τη παρτίδα, η Ισλανδία κέρδισε το δικαίωμα να φιλοξενήσει τον αγώνα προσφέροντας ως έπαθλο το ποσό των 125,000 δολαρίων, ο Bobby όμως δεν υπέγραψε το συμβόλαιο, χιλιάδες θεατές συγκεντρώθηκαν στο Reykjavik αλλά όταν ξεκίνησε η τελετή έναρξης έλειπε ένας άνθρωπος, ο παγκόσμιος πρωταθλητής Boris Spasskyήταν εκεί, ο αμερικανός πρέσβης και ο πρόεδρος της Ισλανδίας ήταν εκεί, και υπήρχε μόνο μια κενή καρέκλα, η καρέκλα του ανθρώπου που θα διεκδικούσε τον τίτλο και αυτός βρισκόταν στην Νέα Υόρκη διαπραγματευόμενος τη συμφωνία.» Ο πλανήτης περίμενε με κομμένη την ανάσα την απόφαση του Fischer, η Αμερική αναζητούσε τον ιππότη της που θα κατατρόπωνε τον κόκκινο καβαλάρης της Σοβιετικής Ένωσης (USSR), ο Bobby όμως αδιαφορούσε για αυτό το εθνικιστικό παραλήρημα, ήθελε απλός περισσότερα χρήματα, κυρίως όμως ήθελε να σπάσει να νεύρα των αντιπάλων του. Και τότε κάποιος προσφέρθηκε να μεσολαβήσει, ένας εύπορος φίλος του αθλήματος προσκάλεσε το Bobby, προσφέρθηκε να διπλασιάσει το έπαθλο, τον προκάλεσε ανοιχτά, είναι σαν αν του έλεγε, «έλα κότα, αν σε ενδιαφέρουν μόνο τα χρήματα έλα και παίξε για αυτά» και επειδή η Washington είχε πάρει την υπόθεση πολύ ζεστά, ο Bobby δέχτηκε και ένα μυστηριώδες τηλεφώνημα από το Λευκό Οίκο (White House), στην άλλη άκρη της γραμμής βρισκόταν ο Μακιαβέλι**** της διεθνούς διπλωματίας, ο διαβόητος Henry Kissinger, του τηλεφώνησε και του είπε, θέλουμε να πας στη Ισλανδία και να νικήσεις τους Ρώσους και τη Σοβιετική Ένωση. Όσοι πίστεψαν όμως ότι ένας διπλωματίσκος όπως ο Henry Kissinger θα μπορούσε να πείσει τόσο απλά τον Grandmaster Bobby Fischer, έκαναν λάθος. Ο Bobby πήγε στην αίθουσα και δε του άρεσε η σκακιέρα, έλεγε ότι το κοινό βρισκόταν πολύ κοντά στους σκακιστές, δε του άρεσε ούτε ο φωτισμός, δε του άρεσε τίποτα και απαίτησε να αλλάξουν όλα. Ο ψυχίατρος που είχε εξετάσει τον Fischer στην τρυφερή ηλικία των 6 ετών ίσως να είχε αναθεωρήσει τώρα τη διάγνωση του, η δύση είχε εναποθέσει της ελπίδες σε έναν τρελό και ήταν διατεθειμένη να του κάνει όλα τα χατίρια προκειμένου να τον δει να κουνά τα αναθεματισμένα πιόνια του. Οι διοργανωτές υποχώρησαν, οι κάμερες απομακρύνθηκαν, οι λάμπες αντικαταστάθηκαν, η θερμοκρασία του δωματίου άλλαξε και η μεγαλύτερη σκακιστική μάχη του ψυχρού πολέμου ξεκίνησε. Ο Fischer μετέτρεψε την αντιπαράθεση σε ψυχολογικό θρίλερ, έχασε τις πρώτες παρτίδες από τρομακτικές αβλεψίες, είχε κατορθώσει όμως το ακατόρθωτο, είχε κάνει τα νεύρα του αντιπάλου του κουρέλια και τότε αποφάσισε να τον εξαφανίσει από το σκακιστικό στερέωμα και τα κατάφερε. Η Σοβιετική σκακιστική παράδοση δεκαετιών είχε ηττηθεί για πρώτη φορά από έναν αμερικανό πολίτη.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες τον αποθέωσαν, σύντομα όμως επέστρεψαν στις καθημερινές ασχολίες τους, το American football και το Baseball, όπως έλεγε και ο ίδιος ο Bobby: «οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζονται σε ψέματα και απάτες, κοιτάξτε τη προσέφερα εγώ στην Αμερική, κανένας δε προσέφερε περισσότερα από εμένα. Το 1972 όταν κέρδισα το παγκόσμιο πρωτάθλημα στο σκάκι, όλοι πίστευαν ότι στην Αμερική ξέρουν μόνο από American football και Baseball και εγώ άλλαξα αυτήν την εικόνα. Τότε τους ήμουν χρήσιμος λόγο του ψυχρού πολέμου, αλλά τώρα δε με χρειάζονται πια, ο ψυχρός πόλεμος τελείωσε και θέλουν να με εξαφανίσουν. Κλέβουν τα υπάρχοντα μου και με βάζουν στη φυλακή». Ένας νέος ψυχρός πόλεμος είχε ξεκινήσει, αυτή τη φορά μεταξύ του Fischer και των Ηνωμένων Πολιτειών. Η αντιπαράθεση θα φτάσει στα άκρα το 1992, ο Fischer θέλει να λάβει μέρος σε μια ακόμα διοργάνωση εναντίον του Spassky στην πρώην Γιουγκοσλαβία, η χώρα όμως βρίσκετε η υπό διεθνή απομόνωση, η Washington των ενημερώνει με επιστολή της ότι δε μπορεί να ταξιδέψει στο Βελιγράδι και αυτός απαντά δημοσίως κάπως έτσι: «Αυτή είναι απάντηση μου να μην υπερασπιστώ τον τίτλο μου….» και έφτυσε την επιστολή και ξεκίνησε για την πρώην Γιουγκοσλαβία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εκδίδουν ένταλμα σύλληψης και ο άνθρωπος που υπήρξε κάποτε ο μεγαλύτερος σκακιστής στο πλανήτη είναι πλέον ένας φυγάς. Κυρίως όμως είναι φανατικός πολέμιος τον Ηνωμένων Πολιτειών. Την 11^η Σεπτεμβρίου του 2001 όταν όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στους δίδυμους πύργους και στο πεντάγωνο, ο Bobby δίνει μια συνέντευξη σε έναν ασήμαντο σταθμό στις Φιλιππίνες, πως αισθάνεστε για τις επιθέσεις στη Νέα Υόρκη τον ρωτά ο παρουσιαστής και αυτός απαντά χωρίς δεύτερη σκέψη: «Τα νέα είναι υπέροχα, ήρθε η ώρα για τις γαμημένες τις Ηνωμένες Πολιτείες να πληρώσουν, καιρός να ξεμπερδεύουμε μια και καλή με την Αμερική. Πριν από μερικούς μήνες άκουγα μια εκπομπή του BBC και μιλούσαν για τα φρικτά εγκλήματα των Ηνωμένων Πολιτειών, όλα όμως πληρώνονται κάποια στιγμή. Επικροτώ τις επιθέσεις, οι Ην. Πολιτείες και το Ισραήλ σφαγιάζουν τους Παλαιστίνιους εδώ και χρόνια και κανένας δε δίνει δεκάρα. Λέω λοιπόν στις Ην. Πολιτείες της Αμερικής να πάνε να γαμηθούν». Η συνέντευξη μετατρέπετε μέσα σε λίγα λεπτά σε ένα συνειρμικό παραλήρημα, ο Fischer εύχεται να γίνει πραξικόπημα στις Ην. Πολιτείες και καλεί τους Αμερικανούς στρατηγούς να σκοτώσουν όπως λέει εκατοντάδες χιλιάδες Εβραίους. Παρ’ όλα αυτά έχει και ορισμένες στιγμές διαύγειας: «βλέπουμε τελικά ότι Ην. Πολιτείες δεν είναι τόσο ισχυρές όσο πιστεύαμε, οι αεροπειρατείες αποτελούσαν μια τεράστια επιχείρηση στη οποία ίσως συμμετείχαν εκατοντάδες άτομα, και οι φοβερές Ην. Πολιτείες δεν ήξεραν τίποτα για αυτό;». Η συνέντευξη συνεχίζεται ως ένα δριμύ κατηγορώ εναντίων των Ην. Πολιτειών, ο Fischer ξεκινά από τη γενοκτονία των Ινδιάνων για να φτάσει μέχρι το τέλος του 2^ου παγκόσμιου πολέμου: «κανένας δεν ενδιαφέρθηκε για του Ιάπωνες, πόσους εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους σκότωσαν οι Ην. Πολιτείες με τις ατομικές βόμβες και το δικαιολόγησαν με γελοία επιχειρήματα ότι έτσι δήθεν σώθηκαν ζωές εκατομμυρίων Αμερικανών, ενώ η Ιαπωνία (Japan) θα συνθηκολογούσε σε λίγες εβδομάδες οι μήνες». Τα πολιτικά του επιχειρήματα χάνονται όμως υπό το βάρος ενός απαράδεκτου αντισημιτισμού, ο Fischer θεωρεί ότι το Εβραϊκό λόμπι συνωμοτεί εναντίον του και ότι να λέει πλέον για τις Ην. Πολιτείες θεωρείτε ως μια ακόμη περιέργεια ενός σχιζοφρενή σκακιστή.

*Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1933 στη Μόσχα της Σοβιετικής Ένωσης, όπου η Wender σπούδαζε ιατρική στο Πρώτο Ινστιτούτο Ιατρικής Μόσχας (First Moscow Medical Institute). Αυτοί χώρισαν το 1945 όταν ο Bobby ήταν μόλις 2 ετών, και μεγάλωσε με τη μητέρα του και την μεγαλύτερη αδελφή του, Joan. Το 1948, η οικογένεια μετακόμισε στο Mobile, Arizona και στα επόμενα χρόνια εγκαταστάθηκαν στο Brooklyn, New York, όπου η Regina δούλεψε ως δασκάλα και νοσοκόμα. Το 2002 ένα άρθρο των Peter Nicholas και Clea Benson στη εφημερίδα The Philadelphia Inquirer δίλωνε ότι ο Paul Nemenyi, ένας Ούγγρο-Εβραίος φυσικός, ίσως ήταν ο βιολογικός πατέρας του Fischer. Το άρθρο εμπεριέχει μια αναφορά του FBI στην οποία αναφέρεται ότι η Regina Fischer επιστρέφει στις Ηνωμένες Πολιτείες (USA) το 1939, όταν ο Hans-Gerhardt Fischer ποτέ δεν μπήκε στις Ην. Πολιτείες, το γραφείο αλλοδαπών του είχε απαγορεύσει την είσοδο στη χώρα επειδή είχε κομουνιστικές συμπάθειες. Η Regina και ο Nemenyi είχαν δεσμό το 1942, και αυτός παρείχε διατροφή για το παιδί που γεννήθηκε ένα χρόνο μετά. Ο Nemenyi πέθανε το Μάτριο του 1952.

**Οι Αμερικάνοι πολίτες δεν έχουν δικαίωμα να ταξιδεύουν στη Κούβα το 1965. Ο Fischer είχε ταξιδέψει στη Κούβα για να παίξει σκάκι σε επίπεδο νέων, πριν ο Fidel Castro ανεβεί στη εξουσία το 1959.

*** Το Ostpolitik περιγράφει την πολιτική αρχή «αλλαγή μέσω της συνδιαλλαγής», όπως εκφράστηκε με λόγια από τον Egon Bahr το 1963, από την προσπάθεια του Willy Brandt, Καγκελάριου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Δυτικής Γερμανίας, για να ομαλοποιήσει τις σχέσεις της χώρας του με τα ανατολικό-ευρωπαϊκά έθνη μεταξύ άλλων και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας ή Ανατολικής Γερμανίας.

**** Μακιαβέλι (Niccolò di Bernardo dei Machiavelli, 1469-1527) ιταλός διπλωμάτης, πολιτικός στοχαστής και συγγραφέας, φτωχός απόγονος ευγενούς οικογένειας. Είναι πολλοί εκείνοι που τον θεωρούν πατέρα της σύγχρονης πολιτικής επιστήμης και επίσης αρκετοί εκείνοι που τον χαρακτηρίζουν απλά κυνικό, διεφθαρμένο και αυταρχικό. Χαρακτηρίστηκε ανεπιθύμητος από τους δημοκράτες.

2008: Our World Odyssey

Όταν ήμουν παιδί ονειρευόμουν ότι το μυθικό έτος 2001 θα ζούσαμε σε έναν κόσμο όπου τα προβλήματα της φτώχειας και της πρόσβασης σε πόσιμο νερό, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, δωρεάν παιδεία, αξιοπρεπή εργασία, κλπ θα είχαν λυθεί για το σύνολο του πληθυσμού του πλανήτη. Ήμουν σίγουρος πως τα θαύματα της τεχνολογίας θα λειτουργούσαν προς όφελός μας ώστε να έχουμε ρομπότ να μας υπηρετούν και να μπορούμε να κάνουμε επαγγελματικά ταξίδια στο φεγγάρι ή να εξερευνούμε άλλους πλανήτες και ηλιακά συστήματα. Οι πόλεμοι θα είχαν καταργηθεί και οι λαοί θα ζούσαν ενωμένοι σε μία παγκόσμια δημοκρατική κοινότητα. Πόσο μάλλον το 2008 - όταν θα ήμουν κι εγώ μεγάλος και θα είχα κάνει τόσα και τόσα σπουδαία πράγματα στη ζωή μου. Ποτέ δεν φανταζόμουν ότι θα καταλήγαμε σε επιστροφή του θρησκευτικού ή εθνικιστικού σκοταδισμού, ούτε ότι οι κοινωνικές ανισότητες θα έφταναν να ξεπεράσουν κάθε άλλο προηγούμενο ή ότι ο σύγχρονος πολιτισμός μας θα γνώριζε τέτοια ξεφτίλα. Όταν ήμουν ακόμα παιδί και το έτος 2001 απείχε τριάντα ολόκληρα χρόνια, οι γονείς μου με πήγαν στο σινεμά να δω μια ταινία που μιλούσε για το πώς θα ζούνε οι άνθρωποι στο μέλλον. Ή έτσι νόμιζα εγώ τουλάχιστον...

2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος (2001: A Space Odyssey, 1968, dir: Stanley Kubrick)

Πρέπει να είχα κοιμηθεί την πρώτη φορά που είδα αυτή την ταινία και δεν κατάλαβα γρυ. Πώς θα μπορούσα άλλωστε; Το "2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος" ήταν γεμάτο με ακατανόητα πράγματα. Άρχιζε με κάτι πιθήκους, μετά εμφανιζόταν ένας περίεργος μαύρος μονόλιθος με υπερφυσικές ιδιότητες, ένας σκεπτόμενος υπολογιστής πραγματοποιούσε ανταρσία ενάντια στο ανθρώπινο πλήρωμα ενός διαστημοπλοίου και ο μοναδικός επιζών αστροναύτης κατέληγε μέσω του μονόλιθου σε ένα ψυχεδελικό ταξίδι πέρα από τα όρια του υλικού σύμπαντος. Καμία σχέση με την Οδύσσεια, την οποία από τότε αγαπούσα ιδιαίτερα. Ή μήπως όχι;

Η εν λόγω ταινία είναι ίσως ό,τι πιο βαθυστόχαστο και βαρύγδουπο έχει φτιαχτεί από γεννέσεως κινηματογράφου. Βασισμένη σε ένα διήγημα του "Πάπα" της επιστημονικής φαντασίας Arthur Clarke, χρησιμοποιεί την ποίηση των εικόνων και της μουσικής για να ακροβατήσει σε δυσνόητα φιλοσοφικά ερωτήματα που περιστρέφονται γύρω από τη μεταφορική οδύσσεια ολόκληρου του ανθρώπινου είδους. Αντιμέτωποι με μία απρόσπωπη ανώτερη δύναμη, στεκόμαστε με το ίδιο δέος που ένιωσαν οι τριχωτοί και προγλωσσικοί πρόγονοί μας. Θέλουμε τόσο πολύ να γίνουμε οι ίδιοι θεοί, κι όμως κινδυνεύουμε να αφανιστούμε από τα ίδια τα δημιουργήματά μας. Υπάρχουν τόσα πολλά που δεν ξέρουμε (και ενδεχομένως δεν θα μάθουμε ποτέ) για το σύμπαν. Μονάχα αν μετεξελιχθούμε σαν είδος έχουμε πιθανότητες να επιβιώσουμε και να χτίσουμε έναν καλύτερο κόσμο. Και άλλα πολλά...

Θα σταθώ μόνο σε ένα απόσπασμα της ταινίας, που αντανακλά αφηρημένα το επεισόδιο του Οδυσσέα εναντίον του Κύκλωπα. Ο αστροναύτης Dave Bowman (Keir Dullea), βρίσκεται εγκλωβισμένος σε ένα μικρό εξερευνητικό σκάφος (που θυμίζει μήτρα) έξω από το υπό κατάληψη διαστημόπλοιό του. Εχθρός του είναι ο "μονόφθαλμος" υπερυπολογιστής HAL, ο οποίος θεωρεί πως οι άνθρωποι δεν διαθέτουν τα εχέγγυα ώστε να πραγματοποιήσουν επαφή με μία άγνωστη δύναμη όπως ο μυστηριώδης μονόλιθος. Αποκλεισμένος από την πρόσβαση στη γνώση και την υστεροφημία (ίσως την πιο ουσιαστική απειλή που εξέφραζε ο άγριος Πολύφημος), ο Bowman (που διόλου τυχαία σημαίνει τοξότης) εφευρίσκει ένα ριψοκίνδυνο τέχνασμα για να καταφέρει να εισβάλλει στο διαστημόπλοιο. Στη συνέχεια, εξολοθρεύει (και συμβολικά τυφλώνει) τον HAL με ένα πρωτόγονο όσο και το πελεκημένο κούτσουρο του Οδυσσέα όπλο: με ένα κατσαβίδι.

Η ετυμολογική ρίζα του ονόματος του Οδυσσέα είναι η λέξη "οδύσσασθαι", ένα ρήμα της μέσης φωνής που υποδηλώνει την οδύνη του κατατρεγμού από τα καπρίτσια των θεών (π.χ. "οδύσσασθαι υπό του Ποσειδώνος"). Προκειμένου να κερδίσει την προαναγγελθείσα ταυτότητά του, ο Οδυσσέας πρέπει να υποστεί και να προκαλέσει τον πόνο. Να εξελιχθεί σαν άνθρωπος και να αφήσει πίσω του την αλαζονεία του κατακτητή, να γνωρίσει την απώλεια αγαπημένων συντρόφων και της νεκρής μητέρας του, να διεκδικήσει με κάθε τρόπο την επιστροφή του στις ρίζες που τον ανέθρεψαν και να προστατεύσει το βασίλειό του από την ασυδοσία των ανήθικων μνηστήρων. Ο θρυλικός και πολυμήχανος τοξευτής της Ιλιάδας μετουσιώνεται σε έναν ταπεινό και σοφό κουρελή ζητιάνο, που καθώς λυγίζει το τόξο του γνωρίζει πια πολύ καλά τη ματαιότητα της ύβρεως και την θνητότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Την ώρα που εκτοξεύει το βέλος του ίσως να ελπίζει ότι οι απόγονοί του θα κληρονομήσουν τον κόσμο, και καλά θα κάνουν να έχουν διδαχτεί κάνα-δυο πράγματα από τα παθήματα του.

Συγγραφέας: Helix Nebulae -
Πηγή: www.yperoptix.blogspot.com

Όφις και κρίνο

12 του Γεννάρη

• Όχι! την αηδεία που νοιώθω δεν θα τη νοιώσεις ποτέ. Τη ναυτίαση τη μεγάλη που νοιώθω για τα πλήθη. Ένας Πύργος περήφανος υψώνεται σαν Ακρόπολη στην ψυχή μου. Κανένα μονοπάτι δεν φέρνει στον Πύργο, καμία γέφυρα δεν τον ενώνει με τον κόσμο. Είναι απομονωμένος κι απροσπέλαστος, χωρίς παράθυρα και χωρίς πόρτες. Κάτω η άλλη ψυχή μου απλώνεται με χίλιους δρόμους ελεύθερους κι ορθάνοιχτους στο πλήθος. Χιλιάδες περπατούνε μέσα, πηγαίνουν κι έρχονται και λερώνουν τα χαμηλά μέρη της ψυχής μου. Στον Πύργο κανένα μονοπάτι δε φέρνει. Στον Πύργο τα πλήθη ποτέ δεν θα μπορέσουν ν' ανεβούν.
  

• Και μέσα στον Πύργο πηγαίνω κ' έρχομαι αμίλητος, χωρίς χαρά και χωρίς πόνο, αδιάφορος για όλα και μόνος, μόνος. Είναι μεγάλες και ψυχρές κι ακατοίκητες οι αίθουσες του. Κάτω στην ψυχή μου ακούω τα πλήθη να φωνάζουν και να επικρίνουν και να περιγελούν. Σαν βόμβος εντόμων φθάνουν στον Πύργο μου οι φωνές και οι επικρίσεις και το γέλοιο των. Και μια περιφροσήνη νοιώθω βαθιά για τα μέρη εκείνα της ψυχής μου που εγγίζουν με τον κόσμο. Και απλώνεται σαν θάλασσα μέσα μου το εγώ μου κι ένα χαμόγελο χαράς ανεβαίνει στον νου μου. Η χυδαία επαφή των όχλων δεν θα μολύνει ποτέ τον Πύργο μου και δεν θα λερωθούν ποτέ τα μάρμαρα του από τον βόρβορο των βημάτων του και τα χέρια του και τα μάτια του και οι σκέψεις του δεν θα βεβηλώσουνε ποτέ τα Άγια των Αγίων της ψυχής μου.

Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

The Corporation

Μετάφραση και ετυμολογία: corporation = εταιρία = (ουσιαστικό) ένωση ατόμων για δραστηριότητα εμπορικού, κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Τι είναι "corporation";

Είναι αστείο ότι χρόνια που διδάσκω, κανείς δεν με έχει ρωτήσει. Όσο αφορά το θέμα, η “corporation” είναι μια ομάδα συνεργατών που συνεργάζονται για την επίτευξη ενός στόχου: να εξασφαλίσουν μεγάλο, αυξανόμενο και σταθερό κέρδος για τους ιδιοκτήτες της επιχείρησης.

Joe Badaracco, καθηγητής επιχειρηματικής δεοντολογίας, Harvard.

“Corporation”: η γέννηση της.
Οι μεγαλοεταιρίες (corporations) γεννήθηκαν στην βιομηχανική επανάσταση. Άρχισε το 1712, όταν ένας Άγγλος, ο Thomas Newcomen εφηύρε μια αντλία ατμού για άντληση νερού από τα ορυχεία (εικόνα αριστερά-κάντε κλικ πάνω της για να δείτε τη λειτουργία της), ώστε να βγάζουν κάρβουνο και όχι να κουβαλούν νερό. Η παραγωγικότητα. Περισσότερο κάρβουνο ανά ανθρωπο-ώρα. Ήταν η αυγή της βιομηχανικής εποχής. Μετά περάσαμε σε περισσότερο χάλυβα, κλωστοϋφαντουργικά, αυτοκίνητα. Σήμερα μιλάμε για μικροτσίπ και συσκευές ανά ανθρωπο-ώρα. Το σύστημα είναι το ίδιο, αλλά παράγει εξειδικευμένα προϊόντα.
Ο ρόλος των μεγαλοεταιριών εδραιώθηκε τον περασμένο αιώνα. Αρχικά, ήταν συνταιχνίες στις οποίες μια πολιτεία ανέθετε να εκτελέσουν κάποιο έργο. Μια ομάδα εργολάβων που θέλουν να χτίσουν μια γέφυρα ή κάτι παρόμοιο. Στην πρώιμη ιστορία των Η.Π.Α., υπήρχαν λίγες μεγαλοεταιρίες. Το κράτος όριζε λεπτομερώς τους όρους λειτουργίας. Ό,τι έργο έκαναν ή όποια υπηρεσία παρείχαν προβλεπόταν στο καταστατικό και τίποτε άλλο. Δεν είχαν δικαίωμα ιδιοκτησίας σε άλλη εταιρία. Νομικά και πολιτιστικά, οι μεγαλοεταιρίες ήταν δώρο στην υπηρεσία του κοινού καλού.

Ο εμφύλιος πόλεμος και η βιομηχανική επανάσταση συνέβαλαν στην ανάπτυξη των εταιριών. Παίρνοντας δημόσιες εκτάσεις, οι σιδηρόδρομοι επεκτάθηκαν. Το ίδιο οι τράπεζες, οι βιομηχανίες… και τότε οι δικηγόροι των εταιριών, 150 χρόνια πριν, διαπίστωσαν ότι χρειάζονταν μεγαλύτερη ισχύ και την άρση ιστορικών περιορισμών για τις μεγαλοεταιρίες.
Η 14^η τροποποίηση εγκρίθηκε στο τέλος του εμφύλιου πολέμου για να δοθούν ίσα δικαιώματα στους μαύρους. Σύμφωνα μ΄ αυτήν, κανένα κράτος δεν δικαιούται να αφαιρεί τη ζωή, την ελευθερία, την ιδιοκτησία χωρίς νομικά μέσα. Σκοπός ήταν να σταματήσουν οι αδικίες κατά των μαύρων. Όμως τώρα, οι έξυπνοι δικηγόροι των μεγαλοεταιριών λένε: Δεν μπορείς να στερήσεις ζωή και ιδιοκτησία ενός προσώπου. Η μεγαλοεταιρία είναι πρόσωπο. Το Ανώτατο Δικαστήριο συμφώνησε με αυτό.
Ήταν πραγματικά παράξενο ότι η 14^η τροποποίηση ψηφίστηκε για την προστασία των προσφάτως απελευθερωμένων σκλάβων. Έτσι, μεταξύ 1890-1910, 307 περιπτώσεις σχετικές με την 14^η τροποποίηση, έφτασαν στα δικαστήρια. 288 αφορούσαν μεγαλοεταιρίες, 19 αφροαμερικανούς. Αφού σκοτώθηκαν 600.000 άνθρωποι για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ήρθαν μετά οι γραφιάδες και στα επόμενα 30 χρόνια οι δικαστές επέκτειναν τα δικαιώματα στο κεφάλαιο, στερώντας τα από τον άνθρωπο.

“Corporation”: ένα νομικό πρόσωπο.
Με τα νομικά δικαιώματα και την προστασία ενός «πρόσώπου» μπαίνει το εξής ερώτημα: Τι πρόσωπο είναι μια εταιρία;

Οι εταιρίες πήραν τα δικαιώματα αθάνατων προσώπων πλην όμως, ειδικών προσώπων: δηλαδή, χωρίς ηθική συνείδηση. Σχεδιασμένα από το νόμο για να ενδιαφέρονται μόνο για τους μετόχους τους, όχι για όσους τους στηρίζουν. Όπως η κοινότητα, η εργατική δύναμη ή ό,τι άλλο.

Οι εταιρίες-πολίτες δεν είναι σαν εμάς. Όπως είπε ο Baron Thurlow: Δεν έχουν ψυχή να λυτρώσουν και ούτε σώμα για να μπει στη φυλακή.

Πολλοί λανθασμένα πιστεύουν ότι οι εταιρίες είναι σαν εμάς. Ο κόσμος νομίζει ότι έχουν αισθήματα, πεποιθήσεις κ.α. Ένα πράγμα τις χαρακτηρίζει μόνο, τελικά: να βγάζουν όσο περισσότερα χρήματα μπορούν και δε δίνουν δεκάρα. Κι αυτό είναι όλο. Υπάρχουν κάποιες εταιρίες που ωφελούν με αγαθά κι υπηρεσίες που έχουν αξία για όλους μας και καλυτερεύουν τη ζωή μας, αυτό είναι καλό. Το πρόβλημα έρχεται στο κίνητρο του κέρδους, διότι αυτοί οι άνθρωποι δε θα πουν ποτέ φτάνει τόσο.

Όλες οι μεγάλες εταιρίες δομήθηκαν με μια σειρά νομικών αποφάσεων ώστε να διαθέτουν ένα ιδιαίτερο και ανησυχητικό χαρακτηριστικό: Υποχρεώνονται από το νόμο να θέτουν το συμφέρον των ιδιοκτητών πάνω από τα ανταγωνιστικά συμφέροντα. Η εταιρία δεσμεύεται να βάζει το κέρδος πάνω απ’ όλα ακόμα και από το κοινό καλό.

Δεν είναι φυσικός νόμος, αλλά προϊόν δικαστικής απόφασης. Ενδιαφέρονται για βραχυπρόθεσμο κέρδος των μετόχων που είναι μια συγκεκριμένη μερίδα του πληθυσμού. Σε ποιόν οφείλουν πίστη οι εταιρίες και τι σημαίνει αυτό; Τι σημαίνει πίστη; Η έννοια αυτή είναι αφελής. Το κέρδος είναι πάντα αυτοσκοπός. Μια εταιρία γίνεται πιο κερδοφόρα, όταν καταφέρνει να βάζει άλλους να πληρώνουν την επίδραση της στη κοινωνία. Οι οικονομολόγοι το αποκαλούν "εξώτερες συνέπειες". Η εξώτερη συνέπεια είναι το αποτέλεσμα μιας διμερούς συναλλαγής σε ένα τρίτο που δε συναίνεσε ούτε συμμετείχε στη διεξαγωγή αυτής της συναλλαγής. Η εταιρία δημιουργεί εξώτερες συνέπειες τόσο φυσικά όσο ο καρχαρίας σκοτώνει για να φάει. Εταιρία και καρχαρίας διαθέτουν εφόδια για την επίτευξη σκοπών. Δεν τίθεται ζήτημα κακοβουλίας ή ελεύθερης βούλησης. Η εταιρία και ο καρχαρίας έχουν έμφυτα μέσα τους τα στοιχεία που βοηθούν στην εκπλήρωση των σκοπών τους. Επομένως, η εταιρία πιέζεται να φέρει άμεσα αποτελέσματα και να φορτώσει το κόστος στο αδιάφορο κοινωνικό κοινό.

“Corporation”: ιστορικό περιπτώσεων στις εξώτερες συνέπειες.
Για να καταλάβουμε τι ωθεί την εταιρία να φέρεται ως παραγωγός εξώτερων συνεπειών, μπορούμε να κάνουμε ότι οι ψυχολόγοι. Να βγάλουμε διάγνωση βάσει περιστατικών που προκάλεσαν εταιρίες σε τρίτους.

Βλάβη στους εργαζόμενους:

• Απολύσεις
• Διάλυση συνδικάτων
• Πυρκαγιές σε εργοστάσια
• Συνθήκες σκλαβιάς

Παράδειγμα: σακάκια της φίρμας Liz Clainborne φτιαγμένα στο Ελ Σαλβαδόρ. Πωλούνται $178 και οι εργάτες παίρνουν 74 σεντς για κάθε σακάκι που φτιάχνουν.

Στη Δομινικανή Δημοκρατία εδρεύουν εργοστάσια της αθλητικής εταιρίας Nike. Η Nike έχει συγκεκριμένο χώρο για κάθε εργασία. Στα μισθολόγια υπολογίζουν σε κλίμακα 1/10000 δευτερολέπτου. Τελικά δίνουν 6,6141 λεπτά / μπλούζα. Στη Δομ. Δημοκρατία τα 6,6 λεπτά ισούνται με 8 σεντς. Αυτά είναι από έγγραφα της εταιρίας. Οι μισθοί είναι τα 3/10 του 1% της λιανικής τιμής. Είναι η επιστήμη της εκμετάλλευσης.

Η μεταφορά των εγκαταστάσεων είναι θεωρητικά το πρώτο βήμα προς μια θαυμαστή ανάπτυξη. Μέσω των επενδύσεων, η κοινότητα ωφελείται σταδιακά. Επειδή πολλές χώρες επιδιώκουν την προσέλκυση μεγαλοεταιριών πρέπει να τους παρέχουν κίνητρα ώστε να τις προτιμήσουν. Δίνουν φορολογικές ελαφρύνσεις, οι μισθοί των εργαζόμενων δεν επαρκούν ούτε για να φάνε, πόσο μάλλον για οικονομική άνοδο της χώρας.

Βλάβες στην υγεία των ανθρώπων:

• Επικίνδυνα προϊόντα
• Τοξικά απόβλητα
• Ρύπανση
• Συνθετικά χημικά

Έγινε κάτι το 1940 που σημαδεύτηκε ως η αρχή μιας νέας εποχής. Μπορούσαμε να παρασκευάζουμε σε απεριόριστη κλίμακα νέες χημικές ουσίες, πρωτοφανείς στον κόσμο.

Οι πετρελαιοβιομηχανίες διασπούν και ανασυνθέτουν το μόριο του πετρελαίου παράγοντας: υφάσματα, οδοντόβουρτσες, ελαστικά, εντομοκτόνα, καλλυντικά, ζιζανιοκτόνα κ.α. Ξαφνικά έγινε δυνατόν να παραχθούν νέα, πρωτόγνωρα συνθετικά για κάθε σκοπό και με μηδαμινό κόστος. Ζητούσες ένα εντομοκτόνο που παραμένει στην τροφική αλυσίδα και δε χρειάζεται ανανέωση, το ήθελες μη αναλώσιμο. Ο χημικός έβαζε 2 μόρια αιθανίου στον πίνακα, πρόσθετε και κάνα – δύο χλώρια και ιδού το DDT*.

*http://en.wikipedia.org/wiki/DDT

Καθώς προχωρούσε η πετροχημική εποχή μερικοί προειδοποίησαν ότι ορισμένα από τα νέα χημικά ήταν ενδεχομένως επικίνδυνα. Στην αρχή, τα στοιχεία ήταν ασήμαντα. Σταδιακά όμως προέκυψε ένα σύνολο στοιχείων που συνεχώς αύξανε σε αυτό που σήμερα γνωρίζουμε ότι τα χημικά στον χώρο εργασίας μας, στα καταναλωτικά μας προϊόντα, στον αέρα, στο νερό μας προκαλούν καρκίνο, γενετικές και άλλες τοξικές παρενέργειες.

Οι περισσότερες βιομηχανίες είναι ενήμερες και επιχείρησαν να ελαχιστοποιήσουν αυτούς τους κινδύνους για το καλό της εταιρίας όχι του ανθρώπου φυσικά. Αν είχα ένα όπλο και σε πυροβολήσω, είναι έγκλημα. Αν σε εκθέσω σε χημικά που εν γνώσει μου είναι θανατηφόρα, ποια η διαφορά; Απλώς, θα πάρει περισσότερο μέχρι να πεθάνεις. Είμαστε στον κορύφωμα μιας μεγάλης επιδημίας καρκίνου και χωρίς αμφιβολία, κι έχοντας πολλά στοιχεία, δηλώνω ότι για την επιδημία ευθύνεται κατά πολύ η βιομηχανία. Ένας στους δύο άντρες παθαίνει καρκίνο και μία στις τρεις γυναίκες.

Εκτάσεις του Βιετνάμ αποψιλώθηκαν από τον στρατό των Η.Π.Α. με την ουσία Agent Orange προϊόν της εταιρίας Monsanto. (κατά της διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ λόγο της πυκνής βλάστησης στα εδάφη της, ο Αμερικάνικός στρατός δε μπορούσε να πραγματοποιήσει τις επιχειρήσεις του εύκολα και έτσι με αεροπλάνα έγινε ψεκασμός του φυτοκτόνου) Το τοξικό φυτοκτόνο προκάλεσε 50.000 γενετικές ανωμαλίες, 100.000 καρκίνους σε Βιετναμέζους πολίτες και στρατιώτες, και σε στρατιώτες των Η.Π.Α. που υπηρέτησαν στην ΝΑ Ασία. Αντίθετα με τους Βιετναμέζους, οι Αμερικανοί που προσβλήθηκαν έκαναν μήνυση στη Monsanto ως υπαίτια για τις ασθένειές. Η εταιρία συμβιβάστηκε εκτός δικαστηρίου, κατέβαλε αποζημίωση 80 εκατ. Δολαρίων. Όμως δεν παραδέχτηκε την ευθύνη.

Η Multinational Monitor έχει συντάξει έναν κατάλογο με τις πιο εγκληματικές μεγαλοεταιρίες της δεκαετίας του `90. παραθέτω μόνο κάποιες από αυτές, ενδεικτικά.

Είτε υπακούς στους νόμους είτε όχι, μετράει μόνο το κόστος. Αν δεν σε πιάσουν, ή αν το πρόστιμο είναι μικρό… ο κόσμος το θεωρεί απλώς μια επιχειρηματική απόφαση.

Σαν τις πρώτες προσπάθειες του ανθρώπου να πετάξει. Απογειώνεται από ένα γκρεμό και χτυπάει τα φτερά του. Ο άνεμος φυσάει το πρόσωπο του και νομίζει ότι πετάει ο ανόητος. Στην πραγματικότητα όμως, είναι σε ελεύθερη πτώση. Το αγνοεί γιατί το έδαφος είναι μακριά. Αλλά το αεροσκάφος είναι καταδικασμένο να πέσει και να συντριβεί. Έτσι είναι ο πολιτισμός μας. Ο ψηλός γκρεμός αντιπροσωπεύει τα υποτιθέμενα άπειρα εφόδια που είχαμε πριν το ταξίδι. Το σκάφος δε πετά, δεν υπακούει στους νόμους της αεροδυναμικής. Υπόκειται στο νόμο της βαρύτητας. Ο πολιτισμός μας δεν προχωρά, δεν ακολουθεί τους κανόνες. Το έδαφος είναι μακριά, αν και κάποιοι προσγειώθηκαν απότομα. Οι διορατικοί προειδοποίησαν για τη ζοφερή κατάληξη. Δεν υπάρχει επιστημονικό σύγγραμμα τα τελευταία 25 έτη που να ανατρέπει το εξής σενάριο: Όλα τα βιοσυστήματα στη γη έχουν πάρει την κατιούσα. Όλα τα συστήματα διατήρησης ζωής έχουν πάρει την κατιούσα. Αυτά τα δύο είναι η βιόσφαιρα που στηρίζει και τρέφει τη ζωή. Όχι μόνο τη δική μας, και όλων των άλλων ειδών του πλανήτη. Η τυπική εταιρία του 20^ου αιώνα, υπερατλαντική, σπάταλη, βάναυση, ακολουθεί γραμμικές διαδικασίες, παίρνει από τη γη, μεταποιεί, δημιουργεί απόβλητα και τα στέλνει πίσω στη βιόσφαιρα. Ένιωσα έκπληξη όταν έμαθα πόσο υλικό παράγεται από τη γη με τη δική μας παρέμβαση εξαγωγής του για να έχει η εταιρία μας κέρδος ενός δολαρίου. Αφήνουμε ένα φρικτό κληροδότημα δηλητηρίασης και υποβάθμισης του περιβάλλοντος στα εγγόνια των εγγονιών μας, σε γενιές ακόμα αγέννητες. Κάποιοι το λένε τυραννία στις επόμενες γενιές. Σαν φορολογία που την ζητάνε προκαταβολικά από γενιές που δεν γεννήθηκαν ακόμη. Είναι λάθος μας.

“Corporation”: παθολογία του εμπορίου.
Ένα από τα ερωτήματα που προκύπτουν συχνά είναι το εξής. Έχει ψυχοπάθεια μια εταιρία; Αν τη δούμε ως νομικό πρόσωπο, εύκολα κάνουμε τον παραλληλισμό μεταξύ ψυχοπάθειας σε ένα άτομο και ψυχοπάθειας σε μια εταιρία. Εξετάζουμε την ψυχοπάθεια και κάνουμε την αναγωγή της στην περίπτωση των εταιριών που έχουν τα χαρακτηριστικά.

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ

• πλήρης αδιαφορία για τα συναισθήματα των άλλων.
• Ανικανότητα διατήρησης μακρόχρονων σχέσεων.
• Αδιαφορία για την ασφάλεια των άλλων.
• Τάση για εξαπάτηση: ψεύδεται και χειραγωγεί προς όφελός του.
• Αδυναμία να νιώθει τύψεις συνειδήσεως.
• Ανικανότητα συμμόρφωσης με τις κοινωνικές νόρμες με εκδήλωση παράνομης συμπεριφοράς.

Υποκείμενο: “corporation”

Διάγνωση: ΨΥΧΟΠΑΘΕΙΑ

Μια μεγαλοεταιρία αποτελεί από πολλές απόψεις αρχέτυπο ψυχοπαθολογικής προσωπικότητας. Αν ο κυρίαρχος θεσμός σήμερα πλάστηκε κατ’ εικόνα ενός ψυχοπαθούς, ποιος φέρει την ηθική ευθύνη για τις ενέργειές του;

“Corporation”: ασήκωτες υποχρεώσεις.
Είναι θεμιτό να πούμε ότι κάθε άνθρωπος με σάρκα και οστά, και όχι εταιρία, διαθέτει ηθική. Έχουμε ίδια γονίδια. Λίγο – πολύ, είμαστε παρόμοιοι. Η φύση του ανθρώπου επιτρέπει πάμπολλα είδη συμπεριφοράς. Ο καθένας, ανάλογα με τις συνθήκες, μπορεί να γίνει ψυχοπαθής. Αν εξετάζεις μια μεγαλοεταιρία όπως τους δουλέμπορος, θέλεις να κάνεις διαχωρισμό μεταξύ θεσμού και ατόμου. Η δουλεία ή η τυραννία γενικά είναι ευγενώς τερατώδεις. Τα εμπλεκόμενα άτομα μπορεί να είναι τα καλύτερα παιδιά. Τρυφεροί με τα παιδιά τους, ακόμα και με τους σκλάβους, να νοιάζονται για τους άλλους. Μπορεί να είναι άνθρωποι οποιουδήποτε είδους. Στον θεσμικό τους ρόλο είναι τέρατα. Ο θεσμός είναι τερατώδης. Μια μεμονωμένη εταιρία μπορεί να νοιάζεται για το περιβάλλον. Να δίνει ένα μέρος των εσόδων της γι’ αυτό το σκοπό χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι παύει να είναι εντελώς απάνθρωπη.

Η Shell στη Νιγηρία βάζει φωτιά σε τεράστιες ποσότητες αερίου προκαλώντας έτσι μια από τις χειρότερες πηγές ρύπανσης. Και, παρ’ όλο αυτό το αμέριστο ενδιαφέρον για το περιβάλλον αδιαφορούν για τον Κ.Σ.Γουίγουα και 6 άλλους ακτιβιστές που πέθαναν όταν αντιτέθηκαν στην πολιτική της Shell.

“Corporation”: Νοοτροπία
Θεωρούν θεμιτή την προώθηση της εξολοθρευτικής τεχνολογίας. Φτιάχνουν σπόρους που αυτοκαταστρέφονται, περιέχουν γονίδιο αυτοκτονίας. Είναι σχεδιασμένοι να αναπαραχθούν μόνο μία φορά. Μόνο κτηνώδη μυαλά πολεμούν τη φυσική εξέλιξη των ειδών. Γι’ αυτούς, μετράει μόνο το κέρδος.

Το γεγονός είναι ότι οι εταιρίες διευθύνονται από λευκούς, πλούσιους άντρες. Δεν έχουν καμιά επαφή με την πλειοψηφία στον κόσμο μας. Η πλειοψηφία δεν είναι οι πλούσιοι, λευκοί άντρες. Οι άνθρωποι άλλων φυλών είναι πλειοψηφία. Οι γυναίκες είναι πλειοψηφία. Οι φτωχοί και οι εργαζόμενοι είναι η πλειοψηφία αυτού του πλανήτη. Επομένως, οι αποφάσεις τους δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα στον κόσμο που ζούμε.

Μπορούν όλα τα προϊόντα να παράγονται οικολογικά; Μάλλον όχι. Μπορείς να παράγεις οικολογικές νάρκες; Δεν μπορείς. Αν και σχετικά με τις νάρκες, νομίζω υπάρχει ένα πιο βασικό ερώτημα. Κατά πόσο, μερικά προϊόντα δε πρέπει να παράγονται καθόλου. Αν δεν παράγουμε οικολογικά δεν έχουμε θέση στον κόσμο. Το ίδιο ισχύει και για όλους που παράγουν τέτοια προϊόντα. Πρέπει να καταλάβουμε ότι ήμαστε λεηλάτες. Λεηλατούμαι κάτι που δεν είναι δικό μας, ανήκει σε όλα τα πλάσματα της γης. Φαντασθείτε πως κάποια μέρα, όχι στο πολύ μακρινό μέλλον (όταν θα έχουμε εξαντλήσει τα αποθέματα στη Γη), η λεηλασία θα θεωρείται παράνομη. Πρέπει να έρθει μια τέτοια μέρα. Τότε, άνθρωποι σαν εμάς θα πηγαίνουν φυλακή. Το κυνήγι του κέρδους είναι αρχαία ιστορία. Κάποτε, όμως όταν πολλά πράγματα θεωρούνταν θεμελιώδη για το κοινό καλό, δεν επιτρεπόταν η εκμετάλλευση από εμπόρους κι επιχειρηματίες. Τα προστάτευε η παράδοση και οι κανονισμοί της κοινωνίας.

Το άρθρο είναι βασισμένο στο πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ the corporation